Parashat Ki Tetze כִּי־תֵצֵא

21:10“When you go forth to war against your enemies, and Hashem your God has delivered them into your hands, and you have carried them away captive,

21:10«Cuando salgas a la guerra contra tus enemigos, y Hashem tu Dios los entregue en tu mano, y tomes de ellos cautivos,

21:10“నీవు నీ శత్రువులతో యుద్ధముచేయ బోవునప్పుడు నీ దేవుడైన హషేమ్ నీ చేతికి వారిని అప్పగింపగా నీవు వారిని చెరపట్టి,

Ki-tetze lamilḥamah al-oyeveḥa unetano Adonai eloheḥa beyadeḥa veshavita shivyo.

יכִּֽי־תֵצֵ֥א לַמִּלְחָמָ֖ה עַל־אֹיְבֶ֑יךָ וּנְתָנ֞וֹ יְהוָ֧ה אֱלֹהֶ֛יךָ בְּיָדֶ֖ךָ וְשָׁבִ֥יתָ שִׁבְיֽוֹ׃

21:11and see among the captives a beautiful woman, and have a desire unto her, that you would take her to be your wife,

21:11y veas entre los cautivos alguna mujer hermosa, y la codicies, y la quieras tomar para ti por mujer,

21:11ఆ చెరపట్టబడినవారిలో రూపవతియైనదానిని చూచి ఆమెను మోహించి ఆమెను పెండ్లిచేసికొన మనస్సయినయెడల,

Vera'ita bashivyah eshet yefat-to'ar veḥashakta vah velakaḥta leḥa le'ishah.

יאוְרָאִיתָ֙ בַּשִּׁבְיָ֔ה אֵ֖שֶׁת יְפַת־תֹּ֑אַר וְחָשַׁקְתָּ֣ בָ֔הּ וְלָקַחְתָּ֥ לְךָ֖ לְאִשָּֽׁה׃

21:12then you shall bring her home to your house; and she shall shave her head, and pare her nails;

21:12la meterás en tu casa; y ella raerá su cabeza, y cortará sus uñas,

21:12నీ యింట ఆమెను చేర్చుకొనవలెను; ఆమె తల క్షౌరము చేయించుకొని గోళ్లను తీయించుకొని,

Vahavetah el-toḥ beiteḥa vegileḥah et-roshah ve'asetah et-tziparneha.

יבוַהֲבֵאתָ֖הּ אֶל־תּ֣וֹךְ בֵּיתֶ֑ךָ וְגִלְּחָה֙ אֶת־רֹאשָׁ֔הּ וְעָשְׂתָ֖ה אֶת־צִפָּרְנֶֽיהָ׃

21:13and she shall put the garment of her captivity from off her, and shall remain in your house, and bewail her father and her mother a full month; and after that you shall go in unto her, and be her husband, and she shall be your wife.

21:13y se quitará el vestido de su cautiverio, y quedará en tu casa, y llorará a su padre y a su madre un mes entero; y después entrarás a ella, y tú serás su marido, y ella será tu mujer.

21:13తన చెరబట్టలు తీసివేసి నీ యింట నివసించి యొక నెలదినములు తన తండ్రినిగూర్చియు తల్లినిగూర్చియు ప్రలాపన చేయవలెను. తరువాత నీవు ఆమెయొద్దకు పోయి ఆమెకు భర్తవు కావచ్చును; ఆమె నీకు భార్యయగును.

Vehesirah et-simlat shivyah me'aleha veyashvah beveiteḥa uvaḥtah et-aviha ve'et-imah yeraḥ yamim ve'aḥar ken tavo eleha uve'altah vehaytah leḥa le'ishah.

יגוְהֵסִ֩ירָה֩ אֶת־שִׂמְלַ֨ת שִׁבְיָ֜הּ מֵעָלֶ֗יהָ וְיָֽשְׁבָה֙ בְּבֵיתֶ֔ךָ וּבָֽכְתָ֛ה אֶת־אָבִ֥יהָ וְאֶת־אִמָּ֖הּ יֶ֣רַח יָמִ֑ים וְאַ֨חַר כֵּ֜ן תָּב֤וֹא אֵלֶ֨יהָ֙ וּבְעַלְתָּ֔הּ וְהָיְתָ֥ה לְךָ֖ לְאִשָּֽׁה׃

21:14And it shall be, if you have no delight in her, then you shall let her go where she will; but you shall not sell her at all for money, you shall not deal with her as a slave, because you have humbled her.

21:14Y será que, si no te agrada, la dejarás ir adonde ella quiera; pero no la venderás por dinero, ni la tratarás como esclava, por cuanto la humillaste.

21:14నీవు ఆమెవలన సంతుష్టి నొందనియెడల ఆమె మనస్సువచ్చిన చోటికి ఆమెను సాగనంపవలెనే గాని ఆమెను ఎంతమాత్రమును వెండికి అమ్మకూడదు; నీవు ఆమెను అవమానపరచితివి గనుక ఆమెను దాసివలె చూడకూడదు.

Vehayah im-lo ḥafatzta bah veshilaḥtah lenafshah umaḥor lo-timkerenah bakasef lo-tit'amer bah taḥat asher initah.

ידוְהָיָ֞ה אִם־לֹ֧א חָפַ֣צְתָּ בָּ֗הּ וְשִׁלַּחְתָּהּ֙ לְנַפְשָׁ֔הּ וּמָכֹ֥ר לֹא־תִמְכְּרֶ֖נָּה בַּכָּ֑סֶף לֹא־תִתְעַמֵּ֣ר בָּ֔הּ תַּ֖חַת אֲשֶׁ֥ר עִנִּיתָֽהּ׃

21:15If a man have two wives, one beloved, and another hated, and they have borne him children, both the beloved and the hated; and if the firstborn son be hers that was hated,

21:15Si un hombre tiene dos mujeres, la una amada y la otra aborrecida, y la amada y la aborrecida le han dado hijos, y el hijo primogénito es de la aborrecida,

21:15ప్రేమింపబడునదొకతెయు ద్వేషింపబడునదొకతెయు ఇద్దరు భార్యలు ఒక పురుషునికి కలిగియుండి, ప్రేమింపబడినదియు ద్వేషింపబడినదియు వానివలన బిడ్డలు కని, జ్యేష్ఠకుమారుడు ద్వేషింపబడినదాని కొడుకైనయెడల,

Ki-tihyena le'ish shetei nashim ha'aḥat ahuvah veha'aḥat senu'ah veyaldu-lo vanim ha'ahuvah vehasenu'ah vehayah haben habeḥor laseni'ah.

טוכִּֽי־תִהְיֶ֨יןָ לְאִ֜ישׁ שְׁתֵּ֣י נָשִׁ֗ים הָאַחַ֤ת אֲהוּבָה֙ וְהָאַחַ֣ת שְׂנוּאָ֔ה וְיָֽלְדוּ־ל֣וֹ בָנִ֔ים הָאֲהוּבָ֖ה וְהַשְּׂנוּאָ֑ה וְהָיָ֛ה הַבֵּ֥ן הַבְּכ֖וֹר לַשְּׂנִיאָֽה׃

21:16then it shall be, in the day that he makes his sons to inherit that which he has, that he may not make the son of the beloved firstborn before the son of the hated, who is indeed the firstborn;

21:16será que, el día que haga heredar a sus hijos lo que tenga, no podrá dar el derecho de primogenitura al hijo de la amada en preferencia al hijo de la aborrecida, que es el primogénito;

21:16తండ్రి తనకు కలిగినదానిని తన కుమారులకు స్వాస్థ్యముగా ఇచ్చునాడు ద్వేషింపబడినదాని కుమారుడైన జ్యేష్ఠునికి మారుగా ప్రేమింపబడినదాని కుమారుని జ్యేష్ఠునిగా చేయకూడదు.

Vehayah beyom hanḥilo et-banav et asher-yihyeh lo lo yuḥal levaker et-ben-ha'ahuvah al-penei ven-hasenu'ah habeḥor.

טזוְהָיָ֗ה בְּיוֹם֙ הַנְחִיל֣וֹ אֶת־בָּנָ֔יו אֵ֥ת אֲשֶׁר־יִהְיֶ֖ה ל֑וֹ לֹ֣א יוּכַ֗ל לְבַכֵּר֙ אֶת־בֶּן־הָ֣אֲהוּבָ֔ה עַל־פְּנֵ֥י בֶן־הַשְּׂנוּאָ֖ה הַבְּכֹֽר׃

21:17but he shall acknowledge the son of the hated as the firstborn, by giving him a double portion of all that he has; for he is the beginning of his strength; the right of the firstborn is his.

21:17mas al hijo de la aborrecida reconocerá por primogénito, para darle doble porción de todo lo que tiene; porque él es el principio de su vigor, el derecho de la primogenitura es suyo.

21:17ద్వేషింపబడినదాని కుమారునికి తండ్రి తన ఆస్తి అంతటిలో రెట్టింపు భాగమిచ్చి వానినే జ్యేష్ఠునిగా ఎంచవలెను. వీడు వాని బలప్రారంభము గనుక జ్యేష్ఠత్వాధికారము వీనిదే.

Ki et-habeḥor ben-hasenu'ah yakir latet lo pi shenayim beḥol asher-yimatze lo ki-hu reshit ono lo mishpat habeḥorah.

יזכִּי֩ אֶת־הַבְּכֹ֨ר בֶּן־הַשְּׂנוּאָ֜ה יַכִּ֗יר לָ֤תֶת לוֹ֙ פִּ֣י שְׁנַ֔יִם בְּכֹ֥ל אֲשֶׁר־יִמָּצֵ֖א ל֑וֹ כִּי־הוּא֙ רֵאשִׁ֣ית אֹנ֔וֹ ל֖וֹ מִשְׁפַּ֥ט הַבְּכֹרָֽה׃

21:18If a man have a stubborn and rebellious son, who will not obey the voice of his father, or the voice of his mother, and who, when they have chastened him, will not hearken unto them,

21:18Si alguno tiene un hijo contumaz y rebelde, que no obedece a la voz de su padre ni a la voz de su madre, y habiéndolo castigado, no les obedece,

21:18ఒకని కుమారుడు మొండివాడై తిరుగబడి తండ్రిమాట గాని తల్లిమాటగాని వినకయుండి, వారు అతని శిక్షించిన తరువాతయును అతడు వారికి విధేయుడు కాకపోయినయెడల,

Ki-yihyeh le'ish ben sorer umoreh einenu shomea bekol aviv uvekol imo veyiseru oto velo yishma aleihem.

יחכִּֽי־יִהְיֶ֣ה לְאִ֗ישׁ בֵּ֚ן סוֹרֵ֣ר וּמוֹרֶ֔ה אֵינֶ֣נּוּ שֹׁמֵ֔עַ בְּק֥וֹל אָבִ֖יו וּבְק֣וֹל אִמּ֑וֹ וְיסְּר֣וּ אֹת֔וֹ וְלֹ֥א יִשְׁמַ֖ע אֲלֵיהֶֽם׃

21:19then his father and his mother shall lay hold on him, and bring him out unto the elders of his city, and unto the gate of his place;

21:19entonces lo tomarán su padre y su madre, y lo sacarán a los ancianos de su ciudad, y a la puerta de su lugar;

21:19అతని తలిదండ్రులు అతని పట్టుకొని ఊరి పెద్దలయొద్దకు, అనగా అతని స్థలపు గవినియొద్దకు అతని తీసికొని వచ్చి,

Vetafsu vo aviv ve'imo vehotzi'u oto el-ziknei iro ve'el-sha'ar mekomo.

יטוְתָ֥פְשׂוּ ב֖וֹ אָבִ֣יו וְאִמּ֑וֹ וְהוֹצִ֧יאוּ אֹת֛וֹ אֶל־זִקְנֵ֥י עִיר֖וֹ וְאֶל־שַׁ֥עַר מְקֹמֽוֹ׃

21:20and they shall say unto the elders of his city, ‘This our son is stubborn and rebellious, he will not obey our voice; he is a glutton, and a drunkard.’

21:20y dirán a los ancianos de su ciudad: “Este nuestro hijo es contumaz y rebelde, no obedece a nuestra voz; es glotón y borracho”.

21:20ఊరి పెద్దలతో ఇట్లు చెప్పవలెను: ‘మా కుమారుడైన వీడు మొండివాడై తిరుగబడియున్నాడు; మా మాట వినడు; వీడు తిండిబోతును త్రాగుబోతునై యున్నాడు.’

Ve'ameru el-ziknei iro benenu zeh sorer umoreh einenu shomea bekolenu zolel vesove.

כוְאָמְר֞וּ אֶל־זִקְנֵ֣י עִיר֗וֹ בְּנֵ֤נוּ זֶה֙ סוֹרֵ֣ר וּמֹרֶ֔ה אֵינֶ֥נּוּ שֹׁמֵ֖עַ בְּקֹלֵ֑נוּ זוֹלֵ֖ל וְסֹבֵֽא׃

21:21And all the men of his city shall stone him with stones, that he die; so shall you put away the evil from among you; and all Yisrael (Israel) shall hear, and fear.

21:21Entonces todos los hombres de su ciudad lo apedrearán con piedras, y morirá; así quitarás el mal de en medio de ti; y todo Yisrael (Israel) oirá, y temerá.

21:21అప్పుడు ఊరి ప్రజలందరు రాళ్లతో అతని చావగొట్టవలెను. అట్లు ఆ చెడుతనమును నీ మధ్యనుండి పరిహరించుదువు; యిస్రాయేల్ (ఇశ్రాయేలు) అంతయు విని భయపడును.

Uregamuhu kol-anshei iro va'avanim vamet uvi'arta hara mikirbeḥa veḥol-Yisra'el yishme'u veyira'u.

כאוּ֠רְגָמֻהוּ כָּל־אַנְשֵׁ֨י עִיר֤וֹ בָֽאֲבָנִים֙ וָמֵ֔ת וּבִֽעַרְתָּ֥ הָרָ֖ע מִקִּרְבֶּ֑ךָ וְכָל־יִשְׂרָאֵ֖ל יִשְׁמְע֥וּ וְיִרָֽאוּ׃

21:22And if a man have committed a sin worthy of death, and he be put to death, and you hang him on a tree,

21:22Y si alguno ha cometido pecado digno de muerte, y se le da muerte, y lo cuelgas en un madero,

21:22మరణశిక్షకు తగిన పాపము ఒకడు చేయగా అతని చంపి మ్రానుమీద వ్రేలాడదీసినయెడల,

Veḥi-yihyeh ve'ish ḥet mishpat-mavet vehumat vetalita oto al-etz.

כבוְכִֽי־יִהְיֶ֣ה בְאִ֗ישׁ חֵ֛טְא מִשְׁפַּט־מָ֖וֶת וְהוּמָ֑ת וְתָלִ֥יתָ אֹת֖וֹ עַל־עֵֽץ׃

21:23his body shall not remain all night upon the tree, but you shall surely bury him that day (for he that is hanged is accursed of God), that your land be not defiled, which Hashem your God gives you for an inheritance.

21:23no quedará su cuerpo por la noche en el madero, sino que sin falta lo enterrarás el mismo día (porque maldito de Dios es el colgado), para que no contamines tu tierra, que Hashem tu Dios te da por heredad.

21:23అతని శవము రాత్రివేళ ఆ మ్రానుమీద నిలువకూడదు; ఆ దినమందే అగత్యముగా వానిని పాతిపెట్టవలెను (వ్రేలాడదీయబడినవాడు దేవునికి శాపగ్రస్తుడు); నీ దేవుడైన హషేమ్ స్వాస్థ్యముగా నీకిచ్చుచున్న నీ దేశమును నీవు అపవిత్రపరచకూడదు.

Lo-talin nivlato al-ha'etz ki-kavor tikberenu bayom hahu ki-kilelat Elohim talui velo tetame et-admateḥa asher Adonai eloheḥa noten leḥa naḥalah.

כגלֹא־תָלִ֨ין נִבְלָת֜וֹ עַל־הָעֵ֗ץ כִּֽי־קָב֤וֹר תִּקְבְּרֶ֨נּוּ֙ בַּיּ֣וֹם הַה֔וּא כִּֽי־קִלְלַ֥ת אֱלֹהִ֖ים תָּל֑וּי וְלֹ֤א תְטַמֵּא֙ אֶת־אַדְמָ֣תְךָ֔ אֲשֶׁר֙ יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ נֹתֵ֥ן לְךָ֖ נַחֲלָֽה׃

22:1You shall not see your brother’s ox or his sheep go astray, and hide yourself from them; you shall surely bring them back unto your brother.

22:1No verás el buey de tu hermano, o su cordero, extraviados, y te esconderás de ellos; sin falta los volverás a tu hermano.

22:1నీ సహోదరుని యెద్దుగాని గొఱ్ఱెగాని త్రోవ తప్పిపోవుట చూచినయెడల నీవు వాటిని చూడనట్లు కన్నులు మూసికొనక అగత్యముగా వాటిని నీ సహోదరుని యొద్దకు మళ్లింపవలెను.

Lo-tir'eh et-shor aḥiḥa o et-seyo nidaḥim vehit'alamta mehem hashev teshivem le'aḥiḥa.

אלֹֽא־תִרְאֶה֩ אֶת־שׁ֨וֹר אָחִ֜יךָ א֤וֹ אֶת־שֵׂיוֹ֙ נִדָּחִ֔ים וְהִתְעַלַּמְתָּ֖ מֵהֶ֑ם הָשֵׁ֥ב תְּשִׁיבֵ֖ם לְאָחִֽיךָ׃

22:2And if your brother be not near unto you, or if you do not know him, then you shall bring it unto your own house, and it shall be with you until your brother seek after it, and you shall restore it to him again.

22:2Y si tu hermano no está cerca de ti, o no lo conoces, los recogerás en tu casa, y estarán contigo hasta que tu hermano los busque, y se los devolverás.

22:2నీ సహోదరుడు నీ దగ్గర లేకపోయినయెడలను, నీవు అతని నెరుగకపోయినయెడలను దానిని నీ యింటికి తోలుకొని పోవలెను. నీ సహోదరుడు దాని వెదకుచువచ్చువరకు అది నీ యొద్దనుండవలెను, అప్పుడు అతనికి దాని మరల అప్పగింపవలెను.

Ve'im-lo karov aḥiḥa eleḥa velo yeda'to va'asafto el-toḥ beiteḥa vehayah imeḥa ad derosh aḥiḥa oto vahashevoto lo.

בוְאִם־לֹ֨א קָר֥וֹב אָחִ֛יךָ אֵלֶ֖יךָ וְלֹ֣א יְדַעְתּ֑וֹ וַאֲסַפְתּוֹ֙ אֶל־תּ֣וֹךְ בֵּיתֶ֔ךָ וְהָיָ֣ה עִמְּךָ֗ עַ֣ד דְּרֹ֤שׁ אָחִ֨יךָ֙ אֹת֔וֹ וַהֲשֵׁבֹת֖וֹ לֽוֹ׃

22:3In like manner shall you do with his donkey; and so shall you do with his garment; and with every lost thing of your brother’s, which he has lost, and you have found, shall you do likewise; you may not hide yourself.

22:3Así harás con su asno, así harás también con su vestido, y lo mismo harás con toda cosa perdida de tu hermano que se le pierda y tú la halles; no podrás esconderte.

22:3అతని గాడిదను గూర్చియు వస్త్రమును గూర్చియు నీవు ఆలాగుననే చేయవలెను. నీ సహోదరుడు పోగొట్టుకొనినది ఏదైనను నీకు దొరకినయెడల అతడు పోగొట్టుకొనిన దానినిగూర్చి ఆలాగుననే చేయవలెను; నీవు దానిని చూచి చూడనట్టుగా ఉండకూడదు.

Veḥen ta'aseh laḥamoro veḥen ta'aseh lesimlato veḥen ta'aseh leḥol-avedat aḥiḥa asher-tovad mimenu umetzatah lo tuḥal lehit'alem.

גוְכֵ֧ן תַּעֲשֶׂ֣ה לַחֲמֹר֗וֹ וְכֵ֣ן תַּעֲשֶׂה֮ לְשִׂמְלָתוֹ֒ וְכֵ֣ן תַּעֲשֶׂ֜ה לְכָל־אֲבֵדַ֥ת אָחִ֛יךָ אֲשֶׁר־תֹּאבַ֥ד מִמֶּ֖נּוּ וּמְצָאתָ֑הּ לֹ֥א תוּכַ֖ל לְהִתְעַלֵּֽם׃

22:4You shall not see your brother’s donkey or his ox fallen down by the way, and hide yourself from them; you shall surely help him to lift them up again.

22:4No verás el asno de tu hermano, o su buey, caídos en el camino, y te esconderás de ellos; sin falta le ayudarás a levantarlos.

22:4నీ సహోదరుని గాడిదగాని యెద్దుగాని త్రోవలో పడియుండుట నీవు చూచినయెడల వాటిని చూడనట్లు కన్నులు మూసికొనక వాటిని లేవనెత్తుటకు అగత్యముగా అతనికి సహాయము చేయవలెను.

Lo-tir'eh et-ḥamor aḥiḥa o shoro nofelim badereḥ vehit'alamta mehem hakem takim imo.

דלֹא־תִרְאֶה֩ אֶת־חֲמ֨וֹר אָחִ֜יךָ א֤וֹ שׁוֹרוֹ֙ נֹפְלִ֣ים בַּדֶּ֔רֶךְ וְהִתְעַלַּמְתָּ֖ מֵהֶ֑ם הָקֵ֥ם תָּקִ֖ים עִמּֽוֹ׃

22:5A woman shall not wear that which pertains unto a man, neither shall a man put on a woman’s garment; for all that do so are an abomination unto Hashem your God.

22:5No vestirá la mujer lo que es de hombre, ni el hombre vestirá ropa de mujer; porque abominación es a Hashem tu Dios cualquiera que esto hace.

22:5స్త్రీ పురుషవేషము వేసికొనకూడదు; పురుషుడు స్త్రీ వేషమును ధరింపకూడదు; ఆలాగు చేయువారందరు నీ దేవుడైన హషేమ్‌కు హేయులు.

Lo-yihyeh ḥeli-gever al-ishah velo-yilbash gever simlat ishah ki to'avat Adonai eloheḥa kol-oseh eleh.

הלֹא־יִהְיֶ֤ה כְלִי־גֶ֨בֶר֙ עַל־אִשָּׁ֔ה וְלֹא־יִלְבַּ֥שׁ גֶּ֖בֶר שִׂמְלַ֣ת אִשָּׁ֑ה כִּ֧י תוֹעֲבַ֛ת יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ כָּל־עֹ֥שֵׂה אֵֽלֶּה׃

22:6If a bird’s nest chance to be before you in the way in any tree, or on the ground, whether they be young ones, or eggs, and the mother sitting upon the young, or upon the eggs, you shall not take the mother with the young;

22:6Cuando encuentres por el camino algún nido de ave en cualquier árbol, o sobre la tierra, con pollos o huevos, y la madre echada sobre los pollos o sobre los huevos, no tomarás la madre con los hijos;

22:6గుడ్లయినను పిల్లలైననుగల పక్షిగూడు చెట్టుమీదనే గాని నేలమీదనేగాని త్రోవలో నీకు కనబడినయెడల, తల్లి ఆ పిల్లలనైనను ఆ గుడ్లనైనను పొదిగియుండగా పిల్లలతో కూడ తల్లిని తీసికొనకూడదు;

Ki yikare kan-tzipor lefaneḥa badereḥ beḥol-etz o al-ha'aretz efroḥim o veitzim veha'em rovetzet al-ha'efroḥim o al-habeitzim lo-tikaḥ ha'em al-habanim.

וכִּ֣י יִקָּרֵ֣א קַן־צִפּ֣וֹר ׀ לְפָנֶ֡יךָ בַּדֶּ֜רֶךְ בְּכָל־עֵ֣ץ ׀ א֣וֹ עַל־הָאָ֗רֶץ אֶפְרֹחִים֙ א֣וֹ בֵיצִ֔ים וְהָאֵ֤ם רֹבֶ֨צֶת֙ עַל־הָֽאֶפְרֹחִ֔ים א֖וֹ עַל־הַבֵּיצִ֑ים לֹא־תִקַּ֥ח הָאֵ֖ם עַל־הַבָּנִֽים׃

22:7but you shall surely let the mother go, and take the young for yourself; that it may be well with you, and that you may prolong your days.

22:7sin falta dejarás ir a la madre, y tomarás los pollos para ti; para que te vaya bien, y prolongues tus días.

22:7నీకు మేలు కలుగునట్లును నీవు దీర్ఘాయుష్మంతుడవగునట్లును అగత్యముగా తల్లిని విడిచి పిల్లలనే తీసికొనవచ్చును.

Shaleaḥ teshalaḥ et-ha'em ve'et-habanim tikaḥ-laḥ lema'an yitav laḥ veha'araḥta yamim.

זשַׁלֵּ֤חַ תְּשַׁלַּח֙ אֶת־הָאֵ֔ם וְאֶת־הַבָּנִ֖ים תִּֽקַּֽח־לָ֑ךְ לְמַ֨עַן֙ יִ֣יטַב לָ֔ךְ וְהַאֲרַכְתָּ֖ יָמִֽים׃

22:8When you build a new house, then you shall make a parapet for your roof, that you bring not blood upon your house, if any man fall from there.

22:8Cuando edifiques casa nueva, harás pretil a tu terrado, para que no pongas sangre en tu casa, si de él cae alguno.

22:8క్రొత్త యిల్లు కట్టించునప్పుడు దానిమీదనుండి యెవడైనను పడుటవలన నీ యింటిమీదికి హత్యదోషము రాకుండుటకై నీ యింటి పైకప్పునకు చుట్టు పిట్టగోడ కట్టింపవలెను.

Ki tivneh bayit ḥadash ve'asita ma'akeh legageḥa velo-tasim damim beveiteḥa ki-yipol hanofel mimenu.

חכִּ֤י תִבְנֶה֙ בַּ֣יִת חָדָ֔שׁ וְעָשִׂ֥יתָ מַעֲקֶ֖ה לְגַגֶּ֑ךָ וְלֹֽא־תָשִׂ֤ים דָּמִים֙ בְּבֵיתֶ֔ךָ כִּֽי־יִפֹּ֥ל הַנֹּפֵ֖ל מִמֶּֽנּוּ׃

22:9You shall not sow your vineyard with diverse seeds, lest the fullness of the seed which you have sown, and the fruit of your vineyard, be forfeited.

22:9No sembrarás tu viña con semillas diversas, no sea que se pierda la plenitud de la semilla que sembraste, y el fruto de la viña.

22:9నీవు విత్తు విత్తనముల పైరును నీ ద్రాక్షతోట వచ్చుబడియు ప్రతిష్టితములు కాకుండునట్లు నీ ద్రాక్షతోటలో వివిధమైనవాటిని విత్తకూడదు.

Lo-tizra karmeḥa kil'ayim pen-tikdash hamele'ah hazera asher tizra utevu'at hakarem.

טלֹא־תִזְרַ֥ע כַּרְמְךָ֖ כִּלְאָ֑יִם פֶּן־תִּקְדַּ֗שׁ הַֽמְלֵאָ֤ה הַזֶּ֨רַע֙ אֲשֶׁ֣ר תִּזְרָ֔ע וּתְבוּאַ֖ת הַכָּֽרֶם׃

22:10You shall not plow with an ox and a donkey together.

22:10No ararás con buey y con asno juntamente.

22:10ఎద్దును గాడిదను జతచేసి భూమిని దున్నకూడదు.

Lo-taḥarosh beshor-uvaḥamor yaḥdav.

ילֹֽא־תַחֲרֹ֥שׁ בְּשׁוֹר־וּבַחֲמֹ֖ר יַחְדָּֽו׃

22:11You shall not wear a garment of diverse sorts, as of wool and linen together.

22:11No te vestirás de mezcla, de lana y lino juntamente.

22:11ఉన్నియు జనుపనారయు కలిపినేసిన బట్టను వేసికొనకూడదు.

Lo tilbash sha'atnez tzemer ufishtim yaḥdav.

יאלֹ֤א תִלְבַּשׁ֙ שַֽׁעַטְנֵ֔ז צֶ֥מֶר וּפִשְׁתִּ֖ים יַחְדָּֽו׃

22:12You shall make yourself fringes upon the four corners of your covering, with which you cover yourself.

22:12Te harás flecos en los cuatro extremos de tu manto con que te cubras.

22:12నీవు కప్పుకొను నీ బట్ట నాలుగు చెంగులకు అల్లికలను చేసికొనవలెను.

Gedilim ta'aseh-laḥ al-arba kanfot kesuteḥa asher teḥaseh-bah.

יבגְּדִלִ֖ים תַּעֲשֶׂה־לָּ֑ךְ עַל־אַרְבַּ֛ע כַּנְפ֥וֹת כְּסוּתְךָ֖ אֲשֶׁ֥ר תְּכַסֶּה־בָּֽהּ׃

22:13If any man take a wife, and go in unto her, and hate her,

22:13Cuando alguno tome mujer, y después de haber entrado a ella la aborrezca,

22:13ఒకడు స్త్రీని పెండ్లిచేసికొని ఆమెను కూడిన తరువాత ఆమెను ఒల్లక,

Ki-yikaḥ ish ishah uva eleha usene'ah.

יגכִּֽי־יִקַּ֥ח אִ֖ישׁ אִשָּׁ֑ה וּבָ֥א אֵלֶ֖יהָ וּשְׂנֵאָֽהּ׃

22:14and lay shameful charges against her, and bring up an evil name upon her, and say, ‘I took this woman, and when I came near to her, I did not find her a virgin,’

22:14y le atribuya faltas que dan que hablar, y esparza sobre ella mala fama, y diga: “A esta tomé por mujer, y cuando llegué a ella, no la hallé virgen”,

22:14ఆమెమీద అవమానక్రియలు మోపి ఆమె చెడ్డదని ప్రచురపరచి, ‘ఈ స్త్రీని నేను పరిగ్రహించి యీమె దగ్గరకు వచ్చినప్పుడు ఈమెయందు కన్యాత్వము నాకు కనబడలేదు’ అని చెప్పినయెడల,

Vesam lah alilot devarim vehotzi aleha shem ra ve'amar et-ha'ishah hazot lakaḥti va'ekrav eleha velo-matzati lah betulim.

ידוְשָׂ֥ם לָהּ֙ עֲלִילֹ֣ת דְּבָרִ֔ים וְהוֹצִ֥יא עָלֶ֖יהָ שֵׁ֣ם רָ֑ע וְאָמַ֗ר אֶת־הָאִשָּׁ֤ה הַזֹּאת֙ לָקַ֔חְתִּי וָאֶקְרַ֣ב אֵלֶ֔יהָ וְלֹא־מָצָ֥אתִי לָ֖הּ בְּתוּלִֽים׃

22:15then the father of the young woman, and her mother, shall take and bring forth the tokens of the young woman’s virginity unto the elders of the city in the gate;

22:15entonces el padre de la joven y su madre tomarán y sacarán las señales de la virginidad de la joven a los ancianos de la ciudad, en la puerta;

22:15ఆ చిన్నదాని తలిదండ్రులు ద్వారమందున్న ఆ ఊరి పెద్దలయొద్దకు ఆ చిన్నదాని కన్యాత్వలక్షణములను తీసికొని రావలెను.

Velakaḥ avi hana'arah ve'imah vehotzi'u et-betulei hana'arah el-ziknei ha'ir hasha'rah.

טווְלָקַ֛ח אֲבִ֥י הַֽנַּעֲרָ֖ה (כתיב הנער) וְאִמָּ֑הּ וְהוֹצִ֜יאוּ אֶת־בְּתוּלֵ֧י הַֽנַּעֲרָ֛ה (כתיב הנער) אֶל־זִקְנֵ֥י הָעִ֖יר הַשָּֽׁעְרָה׃

22:16and the young woman’s father shall say unto the elders, ‘I gave my daughter unto this man to wife, and he hates her;

22:16y dirá el padre de la joven a los ancianos: “Yo di mi hija a este hombre por mujer, y él la aborrece;

22:16అప్పుడు ఆ చిన్నదాని తండ్రి పెద్దలతో ఇట్లు చెప్పవలెను: ‘నా కుమార్తెను ఈ మనుష్యునికి పెండ్లి చేయగా ఇతడు ఆమెను ఒల్లక,

Ve'amar avi hana'arah el-hazekenim et-biti natati la'ish hazeh le'ishah vayisna'eha.

טזוְאָמַ֛ר אֲבִ֥י הַֽנַּעַרָ֖ה (כתיב הנער) אֶל־הַזְּקֵנִ֑ים אֶת־בִּתִּ֗י נָתַ֜תִּי לָאִ֥ישׁ הַזֶּ֛ה לְאִשָּׁ֖ה וַיִּשְׂנָאֶֽהָ׃

22:17and, lo, he has laid shameful charges against her, saying, “I did not find your daughter a virgin”; and yet these are the tokens of my daughter’s virginity.’ And they shall spread the cloth before the elders of the city.

22:17y he aquí, él le atribuye faltas que dan que hablar, diciendo: ‘No he hallado virgen a tu hija’; pero he aquí las señales de la virginidad de mi hija”. Y extenderán la sábana delante de los ancianos de la ciudad.

22:17ఇదిగో, “నీ కుమార్తెయందు కన్యాత్వము నాకు కనబడలేదు” అని చెప్పి ఆమెమీద అవమానక్రియలు మోపెను; అయితే నా కుమార్తె కన్యాత్వమునకు గురుతులివే.’ అప్పుడు వారు పట్టణపుపెద్దల యెదుట ఆ బట్టను పరచవలెను.

Vehineh-hu sam alilot devarim lemor lo-matzati leviteḥa betulim ve'eleh betulei viti ufarsu hasimlah lifnei ziknei ha'ir.

יזוְהִנֵּה־ה֡וּא שָׂם֩ עֲלִילֹ֨ת דְּבָרִ֜ים לֵאמֹ֗ר לֹֽא־מָצָ֤אתִי לְבִתְּךָ֙ בְּתוּלִ֔ים וְאֵ֖לֶּה בְּתוּלֵ֣י בִתִּ֑י וּפָֽרְשׂוּ֙ הַשִּׂמְלָ֔ה לִפְנֵ֖י זִקְנֵ֥י הָעִֽיר׃

22:18And the elders of that city shall take that man and chastise him;

22:18Entonces los ancianos de aquella ciudad tomarán al hombre y lo castigarán;

22:18అప్పుడు ఆ ఊరి పెద్దలు ఆ మనుష్యుని పట్టుకొని శిక్షించి,

Velakḥu ziknei ha'ir-hahi et-ha'ish veyiseru oto.

יחוְלָֽקְח֛וּ זִקְנֵ֥י הָֽעִיר־הַהִ֖וא אֶת־הָאִ֑ישׁ וְיִסְּר֖וּ אֹתֽוֹ׃

22:19and they shall fine him a hundred shekels of silver, and give them unto the father of the young woman, because he has brought up an evil name upon a virgin of Yisrael; and she shall be his wife; he may not put her away all his days.

22:19y le multarán en cien siclos de plata, los cuales darán al padre de la joven, por cuanto esparció mala fama sobre una virgen de Yisrael; y la tendrá por mujer, y no podrá despedirla en todos sus días.

22:19నూరు వెండి రూకలు అపరాధముగా వానియొద్ద తీసికొని ఆ చిన్నదాని తండ్రికియ్యవలెను. ఏలయనగా అతడు యిస్రాయేల్ కన్యకను అవమానపరచియున్నాడు. అప్పుడామె అతనికి భార్యయై యుండును; అతడు తాను బ్రదుకు దినములన్నిటను ఆమెను విడువకూడదు.

Ve'anshu oto me'ah ḥesef venatnu la'avi hana'arah ki hotzi shem ra al betulat Yisra'el velo-tihyeh le'ishah lo-yuḥal leshaleḥah kol-yamav.

יטוְעָנְשׁ֨וּ אֹת֜וֹ מֵ֣אָה כֶ֗סֶף וְנָתְנוּ֙ לַאֲבִ֣י הַֽנַּעֲרָ֔ה כִּ֤י הוֹצִיא֙ שֵׁ֣ם רָ֔ע עַ֖ל בְּתוּלַ֣ת יִשְׂרָאֵ֑ל וְלֽוֹ־תִהְיֶ֣ה לְאִשָּׁ֔ה לֹא־יוּכַ֥ל לְשַּׁלְּחָ֖הּ כָּל־יָמָֽיו׃

22:20But if this thing be true, and the tokens of virginity be not found for the young woman,

22:20Mas si este asunto es verdad, que no se halló virginidad en la joven,

22:20అయితే ఆ మాట నిజమైనయెడల, అనగా ఆ చిన్నదానియందు కన్యకాలక్షణములు కనబడనియెడల,

Ve'im-emet hayah hadavar hazeh lo-nimtze'u vetulim lana'arah.

כוְאִם־אֱמֶ֣ת הָיָ֔ה הַדָּבָ֖ר הַזֶּ֑ה לֹא־נִמְצְא֥וּ בְתוּלִ֖ים לַֽנַּעֲרָֽה (כתיב לנער)׃

22:21then they shall bring out the young woman to the door of her father’s house, and the men of her city shall stone her with stones that she die; because she has done folly in Yisrael, to play the harlot in her father’s house; so shall you put away the evil from among you.

22:21entonces sacarán a la joven a la puerta de la casa de su padre, y la apedrearán con piedras los hombres de su ciudad, y morirá; por cuanto hizo vileza en Yisrael fornicando en casa de su padre; así quitarás el mal de en medio de ti.

22:21వారు ఆమె తండ్రి యింటి ద్వారమునొద్దకు ఆ చిన్నదానిని తీసికొని రావలెను; అప్పుడు ఆమె ఊరివారు ఆమెను రాళ్లతో చావగొట్టవలెను. ఏలయనగా ఆమె తన తండ్రియింట వ్యభిచరించి యిస్రాయేల్‌లో దుష్కార్యము చేసెను. అట్లు ఆ చెడుతనమును నీ మధ్యనుండి పరిహరించుదువు.

Vehotzi'u et-hana'arah el-petaḥ beit-aviha uskaluha anshei irah ba'avanim vametah ki-asetah nevalah beYisra'el liznot beit aviha uvi'arta hara mikirbeḥa.

כאוְהוֹצִ֨יאוּ אֶת־הַֽנַּעֲרָ֜ה (כתיב הנער) אֶל־פֶּ֣תַח בֵּית־אָבִ֗יהָ וּסְקָלוּהָ֩ אַנְשֵׁ֨י עִירָ֤הּ בָּאֲבָנִים֙ וָמֵ֔תָה כִּֽי־עָשְׂתָ֤ה נְבָלָה֙ בְּיִשְׂרָאֵ֔ל לִזְנ֖וֹת בֵּ֣ית אָבִ֑יהָ וּבִֽעַרְתָּ֥ הָרָ֖ע מִקִּרְבֶּֽךָ׃

22:22If a man be found lying with a woman married to a husband, then they shall both of them die, both the man that lay with the woman, and the woman; so shall you put away the evil from Yisrael.

22:22Si se halla a alguno echado con mujer casada con marido, ambos morirán, el hombre que se acostó con la mujer, y la mujer; así quitarás el mal de Yisrael.

22:22ఒకడు మగనాలితో శయనించుచుండగా కనబడినయెడల వారిద్దరు, అనగా ఆ స్త్రీతో శయనించిన పురుషుడును ఆ స్త్రీయును చావవలెను. అట్లు ఆ చెడుతనమును యిస్రాయేల్‌లోనుండి పరిహరించుదువు.

Ki-yimatze ish shoḥev im-ishah ve'ulat-ba'al umetu gam-sheneihem ha'ish hashoḥev im-ha'ishah veha'ishah uvi'arta hara miYisra'el.

כבכִּֽי־יִמָּצֵ֨א אִ֜ישׁ שֹׁכֵ֣ב ׀ עִם־אִשָּׁ֣ה בְעֻֽלַת־בַּ֗עַל וּמֵ֨תוּ֙ גַּם־שְׁנֵיהֶ֔ם הָאִ֛ישׁ הַשֹּׁכֵ֥ב עִם־הָאִשָּׁ֖ה וְהָאִשָּׁ֑ה וּבִֽעַרְתָּ֥ הָרָ֖ע מִיִּשְׂרָאֵֽל׃

22:23If a young woman who is a virgin be betrothed unto a husband, and a man find her in the city, and lie with her,

22:23Si hay una joven virgen desposada con alguno, y alguno la halla en la ciudad, y se acuesta con ella,

22:23కన్యకయైన చిన్నది ఒకనికి ప్రధానము చేయబడిన తరువాత మరియొకడు ఊరిలో ఆమెను కలిసికొని ఆమెతో శయనించినయెడల,

Ki yihyeh na'arah vetulah me'orasah le'ish umetza'ah ish ba'ir veshaḥav imah.

כגכִּ֤י יִהְיֶה֙ נַעֲרָ֣ה (כתיב נער) בְתוּלָ֔ה מְאֹרָשָׂ֖ה לְאִ֑ישׁ וּמְצָאָ֥הּ אִ֛ישׁ בָּעִ֖יר וְשָׁכַ֥ב עִמָּֽהּ׃

22:24then you shall bring them both out unto the gate of that city, and you shall stone them with stones that they die: the young woman, because she did not cry out, being in the city; and the man, because he has humbled his neighbor’s wife; so you shall put away the evil from among you.

22:24entonces los sacaréis a ambos a la puerta de aquella ciudad, y los apedrearéis con piedras, y morirán: la joven porque no dio voces en la ciudad, y el hombre porque humilló a la mujer de su prójimo; así quitarás el mal de en medio de ti.

22:24ఆ ఊరి గవినియొద్దకు వారిద్దరిని తీసికొనివచ్చి, ఆ చిన్నది ఊరిలో కేకలు వేయకయున్నందున ఆమెను, తన పొరుగువాని భార్యను అవమానపరచినందున ఆ మనుష్యుని, రాళ్లతో చావగొట్టవలెను. అట్లు ఆ చెడుతనమును నీ మధ్యనుండి పరిహరించుదువు.

Vehotzetem et-sheneihem el-sha'ar ha'ir hahi uskaltem otam ba'avanim vametu et-hana'arah al-devar asher lo-tza'akah va'ir ve'et-ha'ish al-devar asher-inah et-eshet re'ehu uvi'arta hara mikirbeḥa.

כדוְהוֹצֵאתֶ֨ם אֶת־שְׁנֵיהֶ֜ם אֶל־שַׁ֣עַר ׀ הָעִ֣יר הַהִ֗וא וּסְקַלְתֶּ֨ם אֹתָ֥ם בָּאֲבָנִים֮ וָמֵתוּ֒ אֶת־הַֽנַּעֲרָ֗ה (כתיב הנער) עַל־דְּבַר֙ אֲשֶׁ֣ר לֹא־צָעֲקָ֣ה בָעִ֔יר וְאֶ֨ת־הָאִ֔ישׁ עַל־דְּבַ֥ר אֲשֶׁר־עִנָּ֖ה אֶת־אֵ֣שֶׁת רֵעֵ֑הוּ וּבִֽעַרְתָּ֥ הָרָ֖ע מִקִּרְבֶּֽךָ׃

22:25But if a man find a betrothed young woman in the field, and the man force her, and lie with her, then the man only that lay with her shall die;

22:25Mas si el hombre halla una joven desposada en el campo, y él la fuerza, y se acuesta con ella, morirá solamente el hombre que se acostó con ella;

22:25ఒకడు ప్రధానముచేయబడిన చిన్నదానిని పొలములో కలిసికొని బలిమిని పట్టి ఆమెతో శయనించినయెడల, ఆమెతో శయనించిన మనుష్యుడు మాత్రమే చావవలెను.

Ve'im-basadeh yimtza ha'ish et-hana'arah hame'orasah veheḥezik-bah ha'ish veshaḥav imah umet ha'ish asher-shaḥav imah levado.

כהוְֽאִם־בַּשָּׂדֶ֞ה יִמְצָ֣א הָאִ֗ישׁ אֶת־הַֽנַּעֲרָה֙ (כתיב הנער) הַמְאֹ֣רָשָׂ֔ה וְהֶחֱזִֽיק־בָּ֥הּ הָאִ֖ישׁ וְשָׁכַ֣ב עִמָּ֑הּ וּמֵ֗ת הָאִ֛ישׁ אֲשֶׁר־שָׁכַ֥ב עִמָּ֖הּ לְבַדּֽוֹ׃

22:26but unto the young woman you shall do nothing; there is in the young woman no sin worthy of death; for as when a man rises against his neighbor, and slays him, even so is this matter;

22:26pero a la joven no le harás nada; no hay en la joven pecado digno de muerte; porque como cuando alguno se levanta contra su prójimo y le quita la vida, así es este caso;

22:26ఆ చిన్నదాని నేమియు చేయకూడదు; ఆ చిన్నదానియందు మరణపాత్రమైన పాపములేదు. ఒకడు తన పొరుగువాని మీదికి లేచి ప్రాణహాని చేసినట్టే యిది జరిగినది.

Velana'arah lo-ta'aseh davar ein lana'arah ḥet mavet ki ka'asher yakum ish al-re'ehu uretzaḥo nefesh ken hadavar hazeh.

כווְלַֽנַּעֲרָה֙ (כתיב ולנער) לֹא־תַעֲשֶׂ֣ה דָבָ֔ר אֵ֥ין לַֽנַּעֲרָ֖ה (כתיב לנער) חֵ֣טְא מָ֑וֶת כִּ֡י כַּאֲשֶׁר֩ יָק֨וּם אִ֤ישׁ עַל־רֵעֵ֨הוּ֙ וּרְצָח֣וֹ נֶ֔פֶשׁ כֵּ֖ן הַדָּבָ֥ר הַזֶּֽה׃

22:27for he found her in the field, and the betrothed young woman cried out, and there was none to save her.

22:27porque él la halló en el campo; dio voces la joven desposada, y no hubo quien la librase.

22:27అతడు ఆమెను పొలములో కలిసికొనెను; ప్రధానము చేయబడిన ఆ చిన్నది కేకలు వేసినను ఆమెను రక్షించువాడెవడును లేకపోయెను.

Ki vasadeh metza'ah tza'akah hana'arah hame'orasah ve'ein moshia lah.

כזכִּ֥י בַשָּׂדֶ֖ה מְצָאָ֑הּ צָעֲקָ֗ה הַֽנַּעֲרָה֙ (כתיב הנער) הַמְאֹ֣רָשָׂ֔ה וְאֵ֥ין מוֹשִׁ֖יעַ לָֽהּ׃

22:28If a man find a young woman who is a virgin, who is not betrothed, and lay hold on her, and lie with her, and they be found,

22:28Si alguno halla una joven virgen que no está desposada, y la toma, y se acuesta con ella, y son descubiertos,

22:28ఒకడు ప్రధానము చేయబడని కన్యకయైన చిన్నదానిని కలిసికొని ఆమెను పట్టుకొని ఆమెతో శయనింపగా వారు కనబడినయెడల,

Ki-yimtza ish na'arah vetulah asher lo-orasah utfasah veshaḥav imah venimtza'u.

כחכִּֽי־יִמְצָ֣א אִ֗ישׁ נַעֲרָ֤ה (כתיב נער) בְתוּלָה֙ אֲשֶׁ֣ר לֹא־אֹרָ֔שָׂה וּתְפָשָׂ֖הּ וְשָׁכַ֣ב עִמָּ֑הּ וְנִמְצָֽאוּ׃

22:29then the man that lay with her shall give unto the young woman’s father fifty shekels of silver, and she shall be his wife; because he has humbled her, he may not put her away all his days.

22:29entonces el hombre que se acostó con ella dará al padre de la joven cincuenta siclos de plata, y ella será su mujer, por cuanto la humilló; no la podrá despedir en todos sus días.

22:29ఆమెతో శయనించినవాడు ఆ చిన్నదాని తండ్రికి ఏబది వెండి రూకలిచ్చి ఆమెను పెండ్లిచేసికొనవలెను. అతడు ఆమెను అవమానపరచెను గనుక అతడు తాను బ్రదుకు దినములన్నిటను ఆమెను విడిచిపెట్టకూడదు.

Venatan ha'ish hashoḥev imah la'avi hana'arah ḥamishim kasef velo-tihyeh le'ishah taḥat asher inah lo-yuḥal shaleḥah kol-yamav.

כטוְ֠נָתַן הָאִ֨ישׁ הַשֹּׁכֵ֥ב עִמָּ֛הּ לַאֲבִ֥י הַֽנַּעֲרָ֖ה (כתיב הנער) חֲמִשִּׁ֣ים כָּ֑סֶף וְלֽוֹ־תִהְיֶ֣ה לְאִשָּׁ֗ה תַּ֚חַת אֲשֶׁ֣ר עִנָּ֔הּ לֹא־יוּכַ֥ל שַׁלְּחָ֖ה כָּל־יָמָֽיו׃

23:1A man shall not take his father’s wife, nor uncover his father’s skirt.

23:1Ninguno tomará la mujer de su padre, ni descubrirá el borde del manto de su padre.

23:1ఎవడును తన తండ్రిభార్యను పరిగ్రహింపకూడదు, తన తండ్రి కోకను విప్పకూడదు.

Lo-yikaḥ ish et-eshet aviv velo yegaleh kenaf aviv.

אלֹא־יִקַּ֥ח אִ֖ישׁ אֶת־אֵ֣שֶׁת אָבִ֑יו וְלֹ֥א יְגַלֶּ֖ה כְּנַ֥ף אָבִֽיו׃

23:2He that is wounded in the stones, or has his privy member cut off, shall not enter into the congregation of Hashem.

23:2No entrará en la congregación de Hashem el que tenga magullados los testículos, o amputado su miembro viril.

23:2గాయమునొందిన వృషణములు గలవాడేగాని మర్మాంగము కోయబడినవాడేగాని హషేమ్ సమాజములో చేరకూడదు.

Lo-yavo fetzua-daka uḥerut shofḥah bikhal Adonai.

בלֹֽא־יָבֹ֧א פְצֽוּעַ־דַּכָּ֛א וּכְר֥וּת שָׁפְכָ֖ה בִּקְהַ֥ל יְהוָֽה׃

23:3A bastard shall not enter into the congregation of Hashem; even to his tenth generation shall he not enter into the congregation of Hashem.

23:3No entrará bastardo en la congregación de Hashem; ni aun en la décima generación entrará en la congregación de Hashem.

23:3కుండుడు హషేమ్ సమాజములో చేరకూడదు; వానికి పదియవ తరమువాడైనను హషేమ్ సమాజములో చేరకూడదు.

Lo-yavo mamzer bikhal Adonai gam dor asiri lo-yavo lo bikhal Adonai.

גלֹא־יָבֹ֥א מַמְזֵ֖ר בִּקְהַ֣ל יְהוָ֑ה גַּ֚ם דּ֣וֹר עֲשִׂירִ֔י לֹא־יָ֥בֹא ל֖וֹ בִּקְהַ֥ל יְהוָֽה׃

23:4An Ammoni (Ammonite) or Moavi (Moabite) shall not enter into the congregation of Hashem; even to their tenth generation shall they not enter into the congregation of Hashem for ever;

23:4No entrará amoní (amonita) ni moaví (moabita) en la congregación de Hashem; ni aun en la décima generación entrarán en la congregación de Hashem para siempre;

23:4అమ్మోనీయుడేగాని మోఆవీయుడేగాని (మోయాబీయుడు) హషేమ్ సమాజములో చేరకూడదు. వారిలో పదియవ తరమువారైనను ఎన్నడును హషేమ్ సమాజములో చేరకూడదు.

Lo-yavo Amoni uMo'avi bikhal Adonai gam dor asiri lo-yavo lahem bikhal Adonai ad-olam.

דלֹֽא־יָבֹ֧א עַמּוֹנִ֛י וּמוֹאָבִ֖י בִּקְהַ֣ל יְהוָ֑ה גַּ֚ם דּ֣וֹר עֲשִׂירִ֔י לֹא־יָבֹ֥א לָהֶ֛ם בִּקְהַ֥ל יְהוָ֖ה עַד־עוֹלָֽם׃

23:5because they did not meet you with bread and with water in the way, when you came forth out of Mitzrayim (Egypt); and because they hired against you Bilam (Balaam) the son of Be’or (Beor) of Petor (Pethor) of Aram-Naharayim (Mesopotamia), to curse you.

23:5por cuanto no os salieron a recibir con pan y agua al camino, cuando salisteis de Mitzrayim (Egipto); y porque alquilaron contra ti a Bilam (Balaam) hijo de Be’or (Beor), de Petor (Pethor) de Aram Naharayim (Mesopotamia), para que te maldijese.

23:5ఏలయనగా మీరు మిజ్రయీమ్‌లోనుండి (ఐగుప్తు) వచ్చుచుండగా వారు అన్నపానములు తీసికొని త్రోవలో మిమ్మును ఎదుర్కొనరాలేదు; మరియు నిన్ను శపించుటకు అరామ్-నహరయీమ్‌లోని (అరామ్నహరాయిము) పెతోర్‌నుండి (పెతోరు) బెయోర్ (బెయోరు) కుమారుడైన బిలామ్‌ను (బిలాము) నీకు విరోధముగా కూలికి పిలిపించిరి.

Al-devar asher lo-kidemu etḥem baleḥem uvamayim badereḥ betzeteḥem miMitzrayim va'asher saḥar aleḥa et-Bil'am ben-Be'or miPetor Aram Naharayim lekalelka.

העַל־דְּבַ֞ר אֲשֶׁ֨ר לֹא־קִדְּמ֤וּ אֶתְכֶם֙ בַּלֶּ֣חֶם וּבַמַּ֔יִם בַּדֶּ֖רֶךְ בְּצֵאתְכֶ֣ם מִמִּצְרָ֑יִם וַאֲשֶׁר֩ שָׂכַ֨ר עָלֶ֜יךָ אֶת־בִּלְעָ֣ם בֶּן־בְּע֗וֹר מִפְּת֛וֹר אֲרַ֥ם נַהֲרַ֖יִם לְקַֽלְלֶֽךָּ׃

23:6Nevertheless Hashem your God would not hearken unto Bilam; but Hashem your God turned the curse into a blessing unto you, because Hashem your God loved you.

23:6Mas no quiso Hashem tu Dios oír a Bilam; y Hashem tu Dios te convirtió la maldición en bendición, porque Hashem tu Dios te amaba.

23:6అయితే నీ దేవుడైన హషేమ్ బిలామ్ మాట విననొల్లకుండెను. నీ దేవుడైన హషేమ్ నిన్ను ప్రేమించెను గనుక నీ దేవుడైన హషేమ్ నీ నిమిత్తము ఆ శాపమును ఆశీర్వాదముగా మార్చెను.

Velo-avah Adonai eloheḥa lishmoa el-Bil'am vayahafoḥ Adonai eloheḥa leḥa et-hakelalah livraḥah ki ahevḥa Adonai eloheḥa.

ווְלֹֽא־אָבָ֞ה יְהוָ֤ה אֱלֹהֶ֨יךָ֙ לִשְׁמֹ֣עַ אֶל־בִּלְעָ֔ם וַיַּהֲפֹךְ֩ יְהוָ֨ה אֱלֹהֶ֧יךָ לְּךָ֛ אֶת־הַקְּלָלָ֖ה לִבְרָכָ֑ה כִּ֥י אֲהֵֽבְךָ֖ יְהוָ֥ה אֱלֹהֶֽיךָ׃

23:7You shall not seek their peace nor their prosperity all your days for ever.

23:7No procurarás la paz de ellos ni su bien en todos tus días para siempre.

23:7నీ దినములన్నిట ఎన్నడును వారి క్షేమమునైనను మేలునైనను విచారింపకూడదు.

Lo-tidrosh shelomam vetovatam kol-yameḥa le'olam.

זלֹא־תִדְרֹ֥שׁ שְׁלֹמָ֖ם וְטֹבָתָ֑ם כָּל־יָמֶ֖יךָ לְעוֹלָֽם׃

23:8You shall not abhor an Edomi (Edomite), for he is your brother; you shall not abhor a Mitzri (Egyptian), because you were a stranger in his land.

23:8No aborrecerás al edomí (idumeo), porque es tu hermano; no aborrecerás al mitzrí (egipcio), porque extranjero fuiste en su tierra.

23:8ఎదోమీయుడు నీ సహోదరుడు గనుక వానిని ద్వేషింపకూడదు; మిజ్రీయుని (ఐగుప్తీయుని) దేశములో నీవు పరదేశివై యుంటివి గనుక మిజ్రీయుని ద్వేషింపకూడదు.

Lo-teta'ev Adomi ki aḥiḥa hu lo-teta'ev Mitzri ki-ger hayita ve'artzo.

חלֹֽא־תְתַעֵ֣ב אֲדֹמִ֔י כִּ֥י אָחִ֖יךָ ה֑וּא לֹא־תְתַעֵ֣ב מִצְרִ֔י כִּי־גֵ֖ר הָיִ֥יתָ בְאַרְצֽוֹ׃

23:9The children that are born unto them shall enter into the congregation of Hashem in their third generation.

23:9Los hijos que les nazcan entrarán en la congregación de Hashem en la tercera generación.

23:9వారికి పుట్టిన పిల్లలలో మూడవ తరమువారు హషేమ్ సమాజములో చేరవచ్చును.

Banim asher-yivaldu lahem dor shelishi yavo lahem bikhal Adonai.

טבָּנִ֛ים אֲשֶׁר־יִוָּלְד֥וּ לָהֶ֖ם דּ֣וֹר שְׁלִישִׁ֑י יָבֹ֥א לָהֶ֖ם בִּקְהַ֥ל יְהוָֽה׃

23:10When the host goes forth against your enemies, then keep yourself from every evil thing.

23:10Cuando salgas a campaña contra tus enemigos, guárdate de toda cosa mala.

23:10నీ సేన శత్రువులతో యుద్ధమునకు బయలుదేరునప్పుడు ఏ దుష్కార్యమును చేయకుండ జాగ్రత్తపడవలెను.

Ki-tetze maḥaneh al-oyeveḥa venishmarta mikol davar ra.

יכִּֽי־תֵצֵ֥א מַחֲנֶ֖ה עַל־אֹיְבֶ֑יךָ וְנִ֨שְׁמַרְתָּ֔ מִכֹּ֖ל דָּבָ֥ר רָֽע׃

23:11If there be among you any man that is not clean by reason of that which befalls him by night, then he shall go outside the camp, he shall not come within the camp;

23:11Si hay en medio de ti alguno que no está limpio por algo que le haya acontecido de noche, saldrá fuera del campamento, y no entrará en el campamento;

23:11రాత్రి జరిగినదానివలన మైలపడినవాడు మీలో ఉండినయెడల వాడు పాళెము వెలుపలికి వెళ్లిపోవలెను; వాడు పాళెములో చేరకూడదు.

Ki-yihyeh veḥa ish asher lo-yihyeh tahor mikereh-layelah veyatza el-miḥutz lamaḥaneh lo yavo el-toḥ hamaḥaneh.

יאכִּֽי־יִהְיֶ֤ה בְךָ֙ אִ֔ישׁ אֲשֶׁ֛ר לֹא־יִהְיֶ֥ה טָה֖וֹר מִקְּרֵה־לָ֑יְלָה וְיָצָא֙ אֶל־מִח֣וּץ לַֽמַּחֲנֶ֔ה לֹ֥א יָבֹ֖א אֶל־תּ֥וֹךְ הַֽמַּחֲנֶֽה׃

23:12but it shall be, when evening comes on, he shall wash himself with water; and when the sun is down, he shall come into the camp again.

23:12y será que al caer la tarde se lavará con agua, y cuando se haya puesto el sol, entrará en el campamento.

23:12సాయంకాలమున అతడు నీళ్లతో స్నానముచేసి సూర్యుడు అస్తమించిన తరువాత పాళెములో చేరవచ్చును.

Vehayah lifnot-erev yirḥatz bamayim uḥevo hashemesh yavo el-toḥ hamaḥaneh.

יבוְהָיָ֥ה לִפְנֽוֹת־עֶ֖רֶב יִרְחַ֣ץ בַּמָּ֑יִם וּכְבֹ֣א הַשֶּׁ֔מֶשׁ יָבֹ֖א אֶל־תּ֥וֹךְ הַֽמַּחֲנֶה׃

23:13You shall have a place also outside the camp, where you shall go forth outside;

23:13Tendrás también un lugar fuera del campamento, adonde saldrás fuera;

23:13పాళెము వెలుపల నీకు ఒక చోటు ఉండవలెను, ఆ బహిర్భూమికి నీవు వెళ్లవలెను.

Veyad tihyeh leḥa miḥutz lamaḥaneh veyatzata shamah ḥutz.

יגוְיָד֙ תִּהְיֶ֣ה לְךָ֔ מִח֖וּץ לַֽמַּחֲנֶ֑ה וְיָצָ֥אתָ שָׁ֖מָּה חֽוּץ׃

23:14and you shall have a paddle among your weapons; and it shall be, when you ease yourself outside, you shall dig with it, and shall turn back and cover that which comes from you;

23:14tendrás también una estaca entre tus armas; y será que, cuando estés allí fuera, cavarás con ella, y luego al volverte cubrirás tu excremento;

23:14మరియు నీ ఆయుధములుగాక గసిక యొకటి నీ యొద్ద ఉండవలెను. నీవు బహిర్భూమికి వెళ్లునప్పుడు దానితో త్రవ్వి వెనుకకు తిరిగి నీ మలమును కప్పివేయవలెను.

Veyated tihyeh leḥa al-azeneḥa vehayah beshivteḥa ḥutz veḥafartah vah veshavta veḥisita et-tze'ateḥa.

ידוְיָתֵ֛ד תִּהְיֶ֥ה לְךָ֖ עַל־אֲזֵנֶ֑ךָ וְהָיָה֙ בְּשִׁבְתְּךָ֣ ח֔וּץ וְחָפַרְתָּ֣ה בָ֔הּ וְשַׁבְתָּ֖ וְכִסִּ֥יתָ אֶת־צֵאָתֶֽךָ׃

23:15for Hashem your God walks in the midst of your camp, to deliver you, and to give up your enemies before you; therefore shall your camp be holy, that He see no unclean thing in you, and turn away from you.

23:15porque Hashem tu Dios anda en medio de tu campamento, para librarte y entregar a tus enemigos delante de ti; por tanto, tu campamento será santo, para que él no vea en ti cosa inmunda, y se aparte de ti.

23:15నీ దేవుడైన హషేమ్ నిన్ను విడిపించుటకును నీ శత్రువులను నీకు అప్పగించుటకును నీ పాళెములో సంచరించుచుండును గనుక ఆయన నీలో అసహ్యమైన దేనినైనను చూచి నిన్ను విడువకుండునట్లు నీ పాళెము పరిశుద్ధముగా ఉండవలెను.

Ki Adonai eloheḥa mithaleḥ bekerev maḥaneḥa lehatzileḥa velatet oyeveḥa lefaneḥa vehayah maḥaneḥa kadosh velo-yir'eh veḥa ervat davar veshav me'aḥareḥa.

טוכִּי֩ יְהוָ֨ה אֱלֹהֶ֜יךָ מִתְהַלֵּ֣ךְ ׀ בְּקֶ֣רֶב מַחֲנֶ֗ךָ לְהַצִּֽילְךָ֙ וְלָתֵ֤ת אֹיְבֶ֨יךָ֙ לְפָנֶ֔יךָ וְהָיָ֥ה מַחֲנֶ֖יךָ קָד֑וֹשׁ וְלֹֽא־יִרְאֶ֤ה בְךָ֙ עֶרְוַ֣ת דָּבָ֔ר וְשָׁ֖ב מֵאַחֲרֶֽיךָ׃

23:16You shall not deliver unto his master the servant who has escaped from his master unto you;

23:16No entregarás a su señor el siervo que se haya escapado de su amo a ti;

23:16తన యజమానునియొద్దనుండి తప్పించుకొని నీయొద్దకు వచ్చిన దాసుని వాని యజమానునికి అప్పగింపకూడదు.

Lo-tasgir eved el-adonav asher-yinatzel eleḥa me'im adonav.

טזלֹא־תַסְגִּ֥יר עֶ֖בֶד אֶל־אֲדֹנָ֑יו אֲשֶׁר־יִנָּצֵ֥ל אֵלֶ֖יךָ מֵעִ֥ם אֲדֹנָֽיו׃

23:17he shall dwell with you, in the midst of you, in that place which he shall choose in one of your gates, where it pleases him best; you shall not oppress him.

23:17morará contigo, en medio de ti, en el lugar que escoja en alguna de tus ciudades, donde bien le parezca; no lo oprimirás.

23:17అతడు తన యిష్టప్రకారము నీ గ్రామములలో ఒకదానియందు తాను ఏర్పరచుకొనిన చోట నీతో కలిసి నీ మధ్య నివసింపవలెను; నీవు వాని బాధింపకూడదు.

Imeḥa yeshev bekirbeḥa bamakom asher-yivḥar be'aḥad she'areḥa batov lo lo tonenu.

יזעִמְּךָ֞ יֵשֵׁ֣ב בְּקִרְבְּךָ֗ בַּמָּק֧וֹם אֲשֶׁר־יִבְחַ֛ר בְּאַחַ֥ד שְׁעָרֶ֖יךָ בַּטּ֣וֹב ל֑וֹ לֹ֖א תּוֹנֶֽנּוּ׃

23:18There shall be no cult prostitute among the daughters of Yisrael, nor a cult prostitute among the sons of Yisrael.

23:18No habrá prostituta de culto entre las hijas de Yisrael, ni habrá prostituto de culto entre los hijos de Yisrael.

23:18యిస్రాయేల్ కుమార్తెలలో ఎవతెయు దేవదాసిగా ఉండకూడదు; యిస్రాయేల్ కుమారులలో ఎవడును దేవదాసుడుగా ఉండకూడదు.

Lo-tihyeh kedeshah mibenot Yisra'el velo-yihyeh kadesh mibenei Yisra'el.

יחלֹא־תִהְיֶ֥ה קְדֵשָׁ֖ה מִבְּנ֣וֹת יִשְׂרָאֵ֑ל וְלֹֽא־יִהְיֶ֥ה קָדֵ֖שׁ מִבְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵל׃

23:19You shall not bring the hire of a harlot, or the price of a dog, into the house of Hashem your God for any vow; for even both these are an abomination unto Hashem your God.

23:19No traerás la paga de una ramera ni el precio de un perro a la casa de Hashem tu Dios por ningún voto; porque abominación es a Hashem tu Dios tanto lo uno como lo otro.

23:19పడుపుసొమ్మునేగాని కుక్క విలువనేగాని ఏ మ్రొక్కుబడికైనను నీ దేవుడైన హషేమ్ యింటికి తేకూడదు. ఏలయనగా ఆ రెండును నీ దేవుడైన హషేమ్‌కు హేయములు.

Lo-tavi etnan zonah umeḥir kelev beit Adonai eloheḥa leḥol-neder ki to'avat Adonai eloheḥa gam-sheneihem.

יטלֹא־תָבִיא֩ אֶתְנַ֨ן זוֹנָ֜ה וּמְחִ֣יר כֶּ֗לֶב בֵּ֛ית יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ לְכָל־נֶ֑דֶר כִּ֧י תוֹעֲבַ֛ת יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ גַּם־שְׁנֵיהֶֽם׃

23:20You shall not lend upon interest to your brother: interest of money, interest of food, interest of anything that is lent upon interest.

23:20No exigirás de tu hermano interés: interés de dinero, interés de comida, ni interés de cosa alguna que se presta con interés.

23:20వెండినేగాని ఆహారద్రవ్యమునేగాని వడ్డికి ఇయ్యబడు దేనినైనను నీ సహోదరునికి వడ్డికియ్యకూడదు.

Lo-tashiḥ le'aḥiḥa nesheḥ kesef nesheḥ oḥel nesheḥ kol-davar asher yishaḥ.

כלֹא־תַשִּׁ֣יךְ לְאָחִ֔יךָ נֶ֥שֶׁךְ כֶּ֖סֶף נֶ֣שֶׁךְ אֹ֑כֶל נֶ֕שֶׁךְ כָּל־דָּבָ֖ר אֲשֶׁ֥ר יִשָּֽׁךְ׃

23:21Unto a foreigner you may lend upon interest; but unto your brother you shall not lend upon interest; that Hashem your God may bless you in all that you set your hand to in the land where you go to possess it.

23:21Al extraño podrás prestar con interés, mas a tu hermano no le prestarás con interés, para que te bendiga Hashem tu Dios en toda obra de tus manos en la tierra a la cual entras para poseerla.

23:21అన్యునికి వడ్డికి బదులు ఇయ్యవచ్చునుగాని, నీవు స్వాధీనపరచుకొనుటకు చేరబోవుచున్న దేశములో నీ దేవుడైన హషేమ్ నీవు చేయు ప్రయత్నములన్నిటి విషయములోను నిన్ను ఆశీర్వదించునట్లు నీ సహోదరునికి వడ్డికి బదులు ఇయ్యకూడదు.

Lanoḥri tashiḥ ule'aḥiḥa lo tashiḥ lema'an yevareḥḥa Adonai eloheḥa beḥol mishlaḥ yadeḥa al-ha'aretz asher-atah va-shamah lerishtah.

כאלַנָּכְרִ֣י תַשִּׁ֔יךְ וּלְאָחִ֖יךָ לֹ֣א תַשִּׁ֑יךְ לְמַ֨עַן יְבָרֶכְךָ֜ יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֗יךָ בְּכֹל֙ מִשְׁלַ֣ח יָדֶ֔ךָ עַל־הָאָ֕רֶץ אֲשֶׁר־אַתָּ֥ה בָא־שָׁ֖מָּה לְרִשְׁתָּֽהּ׃

23:22When you vow a vow unto Hashem your God, you shall not be slack to pay it; for Hashem your God will surely require it of you, and it would be sin in you.

23:22Cuando hagas voto a Hashem tu Dios, no tardarás en pagarlo; porque ciertamente lo demandará Hashem tu Dios de ti, y sería pecado en ti.

23:22నీవు నీ దేవుడైన హషేమ్‌కు మ్రొక్కుకొనిన తరువాత ఆ మ్రొక్కుబడిని చెల్లించుటకు తడవు చేయకూడదు. నీ దేవుడైన హషేమ్ తప్పక నీవలన దాని రాబట్టుకొనును, అది నీకు పాపమగును.

Ki-tidor neder la-Adonai eloheḥa lo te'aḥer leshalemo ki-darosh yidreshenu Adonai eloheḥa me'imaḥ vehayah veḥa ḥet.

כבכִּֽי־תִדֹּ֥ר נֶ֨דֶר֙ לַיהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ לֹ֥א תְאַחֵ֖ר לְשַׁלְּמ֑וֹ כִּֽי־דָּרֹ֨שׁ יִדְרְשֶׁ֜נּוּ יְהוָ֤ה אֱלֹהֶ֨יךָ֙ מֵֽעִמָּ֔ךְ וְהָיָ֥ה בְךָ֖ חֵֽטְא׃

23:23But if you shall forbear to vow, it shall be no sin in you.

23:23Mas si te abstienes de prometer, no habrá en ti pecado.

23:23నీవు మ్రొక్కుకొననియెడల నీయందు ఆ పాపముండదు.

Veḥi teḥdal lindor lo-yihyeh veḥa ḥet.

כגוְכִ֥י תֶחְדַּ֖ל לִנְדֹּ֑ר לֹֽא־יִהְיֶ֥ה בְךָ֖ חֵֽטְא׃

23:24That which has gone out of your lips you shall keep and perform, even a freewill offering, according as you have vowed unto Hashem your God, which you have promised with your mouth.

23:24Lo que haya salido de tus labios lo guardarás y lo cumplirás, como ofrenda voluntaria, conforme a lo que prometiste a Hashem tu Dios, lo que hablaste con tu boca.

23:24నీ పెదవులనుండి బయలుదేరిన మాటను నెరవేర్చుకొని, నీ దేవుడైన హషేమ్‌కు మ్రొక్కుకొనిన ప్రకారము నీవు నీ నోట పలికినట్లు స్వేచ్ఛార్పణము నర్పింపవలెను.

Motza sefateḥa tishmor ve'asita ka'asher nadarta la-Adonai eloheḥa nedavah asher dibarta befiḥa.

כדמוֹצָ֥א שְׂפָתֶ֖יךָ תִּשְׁמֹ֣ר וְעָשִׂ֑יתָ כַּאֲשֶׁ֨ר נָדַ֜רְתָּ לַיהוָ֤ה אֱלֹהֶ֨יךָ֙ נְדָבָ֔ה אֲשֶׁ֥ר דִּבַּ֖רְתָּ בְּפִֽיךָ׃

23:25When you come into your neighbor’s vineyard, then you may eat grapes your fill at your own pleasure; but you shall not put any in your vessel.

23:25Cuando entres en la viña de tu prójimo, podrás comer uvas hasta saciarte a tu gusto; mas no pondrás en tu vasija.

23:25నీవు నీ పొరుగువాని ద్రాక్షతోటకు వచ్చునప్పుడు నీ యిష్టప్రకారము నీకు చాలినంతవరకు ద్రాక్షపండ్లు తినవచ్చును గాని నీ పాత్రలో వాటిని వేసికొనకూడదు.

Ki tavo beḥerem re'eḥa ve'aḥalta anavim kenafsheḥa save'eḥa ve'el-kelyeḥa lo titen.

כהכִּ֤י תָבֹא֙ בְּכֶ֣רֶם רֵעֶ֔ךָ וְאָכַלְתָּ֧ עֲנָבִ֛ים כְּנַפְשְׁךָ֖ שָׂבְעֶ֑ךָ וְאֶֽל־כֶּלְיְךָ֖ לֹ֥א תִתֵּֽן׃

23:26When you come into the standing grain of your neighbor, then you may pluck the ears with your hand; but you shall not move a sickle unto your neighbor’s standing grain.

23:26Cuando entres en la mies de tu prójimo, podrás arrancar espigas con tu mano; mas no aplicarás hoz a la mies de tu prójimo.

23:26నీ పొరుగువాని పంటచేనికి వచ్చునప్పుడు నీ చేతితో వెన్నులు త్రుంచుకొనవచ్చును గాని నీ పొరుగువాని పంటచేనిమీద కొడవలి వేయకూడదు.

Ki tavo bekamat re'eḥa vekatafta melilot beyadeḥa veḥermesh lo tanif al kamat re'eḥa.

כוכִּ֤י תָבֹא֙ בְּקָמַ֣ת רֵעֶ֔ךָ וְקָטַפְתָּ֥ מְלִילֹ֖ת בְּיָדֶ֑ךָ וְחֶרְמֵשׁ֙ לֹ֣א תָנִ֔יף עַ֖ל קָמַ֥ת רֵעֶֽךָ׃

24:1When a man has taken a wife, and married her, and it come to pass that she find no favor in his eyes, because he has found some uncleanness in her, then let him write her a bill of divorcement, and give it in her hand, and send her out of his house.

24:1Cuando alguno tome mujer y se case con ella, si no le agrada por haber hallado en ella alguna cosa indecente, le escribirá carta de divorcio, y se la entregará en su mano, y la despedirá de su casa.

24:1ఒకడు స్త్రీని పరిగ్రహించి ఆమెను పెండ్లిచేసికొనిన తరువాత ఆమెయందు మానభంగసూచన ఏదో ఒకటి అతనికి కనబడినందున ఆమెమీద అతనికి ఇష్టము తప్పినయెడల, అతడు ఆమెకు పరిత్యాగపత్రము వ్రాయించి ఆమెచేతికిచ్చి తన యింటనుండి ఆమెను పంపివేయవలెను.

Ki-yikaḥ ish ishah uve'alah vehayah im-lo timtza-ḥen be'einav ki-matza vah ervat davar veḥatav lah sefer keritut venatan beyadah veshileḥah mibeito.

אכִּֽי־יִקַּ֥ח אִ֛ישׁ אִשָּׁ֖ה וּבְעָלָ֑הּ וְהָיָ֞ה אִם־לֹ֧א תִמְצָא־חֵ֣ן בְּעֵינָ֗יו כִּי־מָ֤צָא בָהּ֙ עֶרְוַ֣ת דָּבָ֔ר וְכָ֨תַב לָ֜הּ סֵ֤פֶר כְּרִיתֻת֙ וְנָתַ֣ן בְּיָדָ֔הּ וְשִׁלְּחָ֖הּ מִבֵּיתֽוֹ׃

24:2And when she has departed out of his house, she may go and be another man’s wife.

24:2Y salida de su casa, podrá ir y ser mujer de otro hombre.

24:2ఆమె అతని యింటనుండి వెళ్లినతరువాత ఆమె వేరొక పురుషుని భార్య కావచ్చును.

Veyatze'ah mibeito vehaleḥah vehaytah le'ish-aḥer.

בוְיָצְאָ֖ה מִבֵּית֑וֹ וְהָלְכָ֖ה וְהָיְתָ֥ה לְאִישׁ־אַחֵֽר׃

24:3And if the latter husband hate her, and write her a bill of divorcement, and give it in her hand, and send her out of his house; or if the latter husband die, who took her to be his wife,

24:3Y si la aborrece el segundo marido, y le escribe carta de divorcio, y se la entrega en su mano, y la despide de su casa; o si muere el segundo marido que la tomó para sí por mujer,

24:3ఆ రెండవ పురుషుడు ఆమెను ఒల్లక ఆమెకు పరిత్యాగపత్రము వ్రాయించి ఆమె చేతికిచ్చి తన యింటనుండి ఆమెను పంపివేసినయెడలనేమి, ఆమెను పెండ్లిచేసికొనిన ఆ రెండవ పురుషుడు చనిపోయినయెడలనేమి,

Usene'ah ha'ish ha'aḥaron veḥatav lah sefer keritut venatan beyadah veshileḥah mibeito o ḥi yamut ha'ish ha'aḥaron asher-lekaḥah lo le'ishah.

גוּשְׂנֵאָהּ֮ הָאִ֣ישׁ הָאַחֲרוֹן֒ וְכָ֨תַב לָ֜הּ סֵ֤פֶר כְּרִיתֻת֙ וְנָתַ֣ן בְּיָדָ֔הּ וְשִׁלְּחָ֖הּ מִבֵּית֑וֹ א֣וֹ כִ֤י יָמוּת֙ הָאִ֣ישׁ הָאַחֲר֔וֹן אֲשֶׁר־לְקָחָ֥הּ ל֖וֹ לְאִשָּֽׁה׃

24:4her former husband, who sent her away, may not take her again to be his wife, after she has been defiled; for that is an abomination before Hashem; and you shall not cause the land to sin, which Hashem your God gives you for an inheritance.

24:4no podrá su primer marido, que la despidió, volverla a tomar para que sea su mujer, después que fue contaminada; porque es abominación delante de Hashem, y no harás pecar la tierra que Hashem tu Dios te da por heredad.

24:4ఆమెను పంపివేసిన ఆమె మొదటి పెనిమిటి ఆమె అపవిత్రపరచబడిన తరువాత ఆమెను మరల పెండ్లిచేసికొనకూడదు; అది హషేమ్ సన్నిధిని హేయము. గనుక నీ దేవుడైన హషేమ్ నీకు స్వాస్థ్యముగా ఇచ్చుచున్న దేశమునకు పాపము కలుగజేయకూడదు.

Lo-yuḥal ba'lah harishon asher-shileḥah lashuv lekaḥtah lihyot lo le'ishah aḥarei asher hutama'ah ki-to'evah hi lifnei Adonai velo taḥati et-ha'aretz asher Adonai eloheḥa noten leḥa naḥalah.

דלֹא־יוּכַ֣ל בַּעְלָ֣הּ הָרִאשׁ֣וֹן אֲשֶֽׁר־שִׁ֠לְּחָהּ לָשׁ֨וּב לְקַחְתָּ֜הּ לִהְי֧וֹת ל֣וֹ לְאִשָּׁ֗ה אַחֲרֵי֙ אֲשֶׁ֣ר הֻטַּמָּ֔אָה כִּֽי־תוֹעֵבָ֥ה הִ֖וא לִפְנֵ֣י יְהוָ֑ה וְלֹ֤א תַחֲטִיא֙ אֶת־הָאָ֔רֶץ אֲשֶׁר֙ יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ נֹתֵ֥ן לְךָ֖ נַחֲלָֽה׃

24:5When a man has taken a new wife, he shall not go out to war, neither shall he be charged with any business; but he shall be free at home one year, and shall cheer up his wife whom he has taken.

24:5Cuando alguno tome mujer nueva, no saldrá a la guerra, ni en ninguna cosa se le ocupará; libre estará en su casa por un año, para alegrar a la mujer que tomó.

24:5ఒకడు క్రొత్తగా ఒకదానిని పెండ్లిచేసికొని సేనలో చేరిపోకూడదు; అతనిపైన యే వ్యాపారభారమును మోపకూడదు. ఏడాదివరకు తీరికగా అతడు తన యింట ఉండి తాను పరిగ్రహించిన భార్యను సంతోషపెట్టవలెను.

Ki-yikaḥ ish ishah ḥadashah lo yetze batzava velo-ya'avor alav leḥol-davar naki yihyeh leveito shanah eḥat vesimaḥ et-ishto asher-lakaḥ.

הכִּֽי־יִקַּ֥ח אִישׁ֙ אִשָּׁ֣ה חֲדָשָׁ֔ה לֹ֤א יֵצֵא֙ בַּצָּבָ֔א וְלֹא־יַעֲבֹ֥ר עָלָ֖יו לְכָל־דָּבָ֑ר נָקִ֞י יִהְיֶ֤ה לְבֵיתוֹ֙ שָׁנָ֣ה אֶחָ֔ת וְשִׂמַּ֖ח אֶת־אִשְׁתּ֥וֹ אֲשֶׁר־לָקָֽח׃

24:6No man shall take the lower or the upper millstone in pledge; for he takes a man’s life in pledge.

24:6No tomarás en prenda la muela de molino, ni la de abajo ni la de arriba; porque sería tomar en prenda la vida del hombre.

24:6తిరగటినైనను తిరగటిమీది దిమ్మనైనను తాకట్టు పట్టకూడదు; అది ఒకని జీవనాధారమును తాకట్టు పట్టినట్లే.

Lo-yaḥavol reḥayim varaḥev ki-nefesh hu ḥovel.

ולֹא־יַחֲבֹ֥ל רֵחַ֖יִם וָרָ֑כֶב כִּי־נֶ֖פֶשׁ ה֥וּא חֹבֵֽל׃

24:7If a man be found stealing any of his brethren of the children of Yisrael, and deals with him as a slave, or sells him, then that thief shall die; and you shall put away the evil from among you.

24:7Si se halla a alguno que haya hurtado a alguno de sus hermanos, de los hijos de Yisrael, y lo haya tratado como esclavo, o lo haya vendido, morirá el tal ladrón; y quitarás el mal de en medio de ti.

24:7ఒకడు యిస్రాయేల్ కుమారులైన తన సహోదరులలో నొకని దొంగిలుట కనుగొనబడినయెడల, అతడు వానిని తన దాసునిగా చేసికొనినను అమ్మినను ఆ దొంగ చావవలెను. అట్లు ఆ చెడుతనమును నీ మధ్యనుండి పరిహరించుదువు.

Ki-yimatze ish gonev nefesh me'eḥav mibenei Yisra'el vehit'amer-bo umeḥaro umet haganav hahu uvi'arta hara mikirbeḥa.

זכִּי־יִמָּצֵ֣א אִ֗ישׁ גֹּנֵ֨ב נֶ֤פֶשׁ מֵאֶחָיו֙ מִבְּנֵ֣י יִשְׂרָאֵ֔ל וְהִתְעַמֶּר־בּ֖וֹ וּמְכָר֑וֹ וּמֵת֙ הַגַּנָּ֣ב הַה֔וּא וּבִֽעַרְתָּ֥ הָרָ֖ע מִקִּרְבֶּֽךָ׃

24:8Take heed in the plague of leprosy, that you observe diligently, and do according to all that the priests the Levi’im (Levites) shall teach you; as I commanded them, so you shall observe to do.

24:8Guárdate de la plaga de la lepra, observando diligentemente y haciendo conforme a todo lo que os enseñen los sacerdotes, los leviyim (levitas); como yo les he mandado, así cuidaréis de hacer.

24:8కుష్ఠరోగవిషయములో యాజకులైన లెవియీమ్ (లేవీయులు) మీకు బోధించు సమస్తమును చేయుటకు బహు జాగ్రత్తగా ఉండుడి; నేను వారి కాజ్ఞాపించినట్లు చేయుటకు మీరు జాగ్రత్తగా నుండుడి.

Hishamer benega-hatzara'at lishmor me'od vela'asot keḥol asher-yoru etḥem hakohanim haLeviyim ka'asher tzivitim tishmeru la'asot.

חהִשָּׁ֧מֶר בְּנֶֽגַע־הַצָּרַ֛עַת לִשְׁמֹ֥ר מְאֹ֖ד וְלַעֲשׂ֑וֹת כְּכֹל֩ אֲשֶׁר־יוֹר֨וּ אֶתְכֶ֜ם הַכֹּהֲנִ֧ים הַלְוִיִּ֛ם כַּאֲשֶׁ֥ר צִוִּיתִ֖ם תִּשְׁמְר֥וּ לַעֲשֽׂוֹת׃

24:9Remember what Hashem your God did unto Miriam by the way, after you came forth out of Mitzrayim.

24:9Acuérdate de lo que hizo Hashem tu Dios a Miryam (María) en el camino, después que salisteis de Mitzrayim.

24:9మీరు మిజ్రయీమ్‌లోనుండి వచ్చినప్పుడు త్రోవలో నీ దేవుడైన హషేమ్ మిర్యామ్‌కు చేసినదానిని జ్ఞాపకముంచుకొనుము.

Zaḥor et asher-asah Adonai eloheḥa leMiryam badereḥ betzeteḥem miMitzrayim.

טזָכ֕וֹר אֵ֧ת אֲשֶׁר־עָשָׂ֛ה יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ לְמִרְיָ֑ם בַּדֶּ֖רֶךְ בְּצֵאתְכֶ֥ם מִמִּצְרָֽיִם׃

24:10When you lend your brother anything, you shall not go into his house to fetch his pledge.

24:10Cuando prestes alguna cosa a tu hermano, no entrarás en su casa para tomarle prenda.

24:10నీ సహోదరునికి ఏదైనను నీవు ఎరువిచ్చినయెడల అతనియొద్ద తాకట్టు వస్తువు తీసికొనుటకు అతని యింటికి వెళ్లకూడదు.

Ki-tasheh vere'aḥa mashat me'umah lo-tavo el-beito la'avot avoto.

יכִּֽי־תַשֶּׁ֥ה בְרֵֽעֲךָ מַשַּׁ֣את מְא֑וּמָה לֹא־תָבֹ֥א אֶל־בֵּית֖וֹ לַעֲבֹ֥ט עֲבֹטֽוֹ׃

24:11You shall stand outside, and the man to whom you lend shall bring out the pledge unto you outside.

24:11Te quedarás fuera, y el hombre a quien prestaste te sacará afuera la prenda.

24:11నీవు బయట నిలువవలెను; నీవు ఎరువిచ్చినవాడు బయటనున్న నీయొద్దకు ఆ తాకట్టు వస్తువును తెచ్చియిచ్చును.

Baḥutz ta'amod veha'ish asher atah nosheh vo yotzi eleḥa et-ha'avot haḥutzah.

יאבַּח֖וּץ תַּעֲמֹ֑ד וְהָאִ֗ישׁ אֲשֶׁ֤ר אַתָּה֙ נֹשֶׁ֣ה ב֔וֹ יוֹצִ֥יא אֵלֶ֛יךָ אֶֽת־הַעֲב֖וֹט הַחֽוּצָה׃

24:12And if the man be poor, you shall not sleep with his pledge;

24:12Y si es hombre pobre, no te acostarás con su prenda;

24:12ఆ మనుష్యుడు బీదవాడైనయెడల నీవు అతని తాకట్టును ఉంచుకొని పండుకొనకూడదు.

Ve'im-ish ani hu lo tishkav ba'avoto.

יבוְאִם־אִ֥ישׁ עָנִ֖י ה֑וּא לֹ֥א תִשְׁכַּ֖ב בַּעֲבֹטֽוֹ׃

24:13you shall surely restore to him the pledge when the sun goes down, that he may sleep in his own garment, and bless you; and it shall be righteousness unto you before Hashem your God.

24:13sin falta le devolverás la prenda cuando el sol se ponga, para que duerma en su ropa, y te bendiga; y te será justicia delante de Hashem tu Dios.

24:13అతడు తన బట్టను వేసికొని పండుకొని నిన్ను దీవించునట్లు సూర్యుడు అస్తమించునప్పుడు నిశ్చయముగా ఆ తాకట్టు వస్తువును అతనికి మరల అప్పగింపవలెను; అది నీ దేవుడైన హషేమ్ దృష్టికి నీకు నీతియగును.

Hashev tashiv lo et-ha'avot kevo hashemesh veshaḥav besalmato uveraḥeka uleḥa tihyeh tzedakah lifnei Adonai eloheḥa.

יגהָשֵׁב֩ תָּשִׁ֨יב ל֤וֹ אֶֽת־הַעֲבוֹט֙ כְּבֹ֣א הַשֶּׁ֔מֶשׁ וְשָׁכַ֥ב בְּשַׂלְמָת֖וֹ וּבֵֽרֲכֶ֑ךָּ וּלְךָ֙ תִּהְיֶ֣ה צְדָקָ֔ה לִפְנֵ֖י יְהוָ֥ה אֱלֹהֶֽיךָ׃

24:14You shall not oppress a hired servant that is poor and needy, whether he be of your brethren, or of your strangers that are in your land within your gates.

24:14No oprimirás al jornalero pobre y menesteroso, ya sea de tus hermanos o de los extranjeros que están en tu tierra dentro de tus ciudades.

24:14నీ సహోదరులలోనేమి నీ దేశమందలి నీ గ్రామములలోనున్న పరదేశులలోనేమి దీనదరిద్రుడైన కూలివానిని బాధింపకూడదు.

Lo-ta'ashok saḥir ani ve'evyon me'aḥeḥa o migereḥa asher be'artzeḥa bish'areḥa.

ידלֹא־תַעֲשֹׁ֥ק שָׂכִ֖יר עָנִ֣י וְאֶבְי֑וֹן מֵאַחֶ֕יךָ א֧וֹ מִגֵּרְךָ֛ אֲשֶׁ֥ר בְּאַרְצְךָ֖ בִּשְׁעָרֶֽיךָ׃

24:15In his day you shall give him his hire, neither shall the sun go down upon it; for he is poor, and sets his heart upon it; lest he cry against you unto Hashem, and it be sin unto you.

24:15En su día le darás su jornal, y no se pondrá el sol sin dárselo; pues es pobre, y con él sustenta su vida; para que no clame contra ti a Hashem, y sea en ti pecado.

24:15ఏనాటికూలి ఆనాడియ్యవలెను; సూర్యుడు అస్తమింపకమునుపు వానికియ్యవలెను. వాడు బీదవాడు గనుక దానిమీద ఆశపెట్టుకొనియుండును; వాడు నిన్నుబట్టి హషేమ్‌కు మొఱ్ఱపెట్టునేమో, అది నీకు పాపమగును.

Beyomo titen seḥaro velo-tavo alav hashemesh ki ani hu ve'elav hu nose et-nafsho velo-yikra aleḥa el-Adonai vehayah veḥa ḥet.

טובְּיוֹמוֹ֩ תִתֵּ֨ן שְׂכָר֜וֹ וְֽלֹא־תָב֧וֹא עָלָ֣יו הַשֶּׁ֗מֶשׁ כִּ֤י עָנִי֙ ה֔וּא וְאֵלָ֕יו ה֥וּא נֹשֵׂ֖א אֶת־נַפְשׁ֑וֹ וְלֹֽא־יִקְרָ֤א עָלֶ֨יךָ֙ אֶל־יְהוָ֔ה וְהָיָ֥ה בְךָ֖ חֵֽטְא׃

24:16The fathers shall not be put to death for the children, neither shall the children be put to death for the fathers; every man shall be put to death for his own sin.

24:16Los padres no morirán por los hijos, ni los hijos por los padres; cada uno morirá por su pecado.

24:16కుమారుల దోషమునుబట్టి తండ్రులకు మరణశిక్ష విధింపకూడదు, తండ్రుల దోషమునుబట్టి కుమారులకు మరణశిక్ష విధింపకూడదు. ఎవనిపాపము నిమిత్తము వాడే మరణశిక్ష నొందును.

Lo-yumetu avot al-banim uvanim lo-yumetu al-avot ish beḥet'o yumatu.

טזלֹֽא־יוּמְת֤וּ אָבוֹת֙ עַל־בָּנִ֔ים וּבָנִ֖ים לֹא־יוּמְת֣וּ עַל־אָב֑וֹת אִ֥יש בְּחֶטְא֖וֹ יוּמָֽתוּ׃

24:17You shall not pervert the judgment of the stranger, nor of the fatherless; nor take a widow’s garment in pledge;

24:17No torcerás el derecho del extranjero ni del huérfano, ni tomarás en prenda la ropa de la viuda;

24:17పరదేశికేగాని తండ్రిలేనివానికేగాని న్యాయము తప్పి తీర్పుతీర్చకూడదు. విధవరాలి వస్త్రమును తాకట్టుగా తీసికొనకూడదు.

Lo tateh mishpat ger yatom velo taḥavol beged almanah.

יזלֹ֣א תַטֶּ֔ה מִשְׁפַּ֖ט גֵּ֣ר יָת֑וֹם וְלֹ֣א תַחֲבֹ֔ל בֶּ֖גֶד אַלְמָנָֽה׃

24:18but you shall remember that you were a bondman in Mitzrayim, and Hashem your God redeemed you from there; therefore I command you to do this thing.

24:18sino que te acordarás que fuiste siervo en Mitzrayim, y que de allí te rescató Hashem tu Dios; por tanto, yo te mando que hagas esto.

24:18నీవు మిజ్రయీమ్‌లో దాసుడవైయుండగా నీ దేవుడైన హషేమ్ నిన్ను అక్కడనుండి విమోచించెనని జ్ఞాపకము చేసికొనవలెను. అందుచేత ఈ కార్యము చేయవలెనని నీ కాజ్ఞాపించుచున్నాను.

Vezaḥarta ki eved hayita beMitzrayim vayifdeḥa Adonai eloheḥa misham al-ken anoḥi metzaveḥa la'asot et-hadavar hazeh.

יחוְזָכַרְתָּ֗ כִּ֣י עֶ֤בֶד הָיִ֨יתָ֙ בְּמִצְרַ֔יִם וַֽיִּפְדְּךָ֛ יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ מִשָּׁ֑ם עַל־כֵּ֞ן אָנֹכִ֤י מְצַוְּךָ֙ לַעֲשׂ֔וֹת אֶת־הַדָּבָ֖ר הַזֶּֽה׃

24:19When you cut down your harvest in your field, and have forgotten a sheaf in the field, you shall not go back to fetch it; it shall be for the stranger, for the fatherless, and for the widow; that Hashem your God may bless you in all the work of your hands.

24:19Cuando siegues tu mies en tu campo, y olvides alguna gavilla en el campo, no volverás a tomarla; para el extranjero, para el huérfano y para la viuda será; para que te bendiga Hashem tu Dios en toda obra de tus manos.

24:19నీ పొలములో నీ పంట కోయుచున్నప్పుడు పొలములో ఒక పన మరచిపోయినయెడల అది తెచ్చుకొనుటకు నీవు తిరిగి పోకూడదు. నీ దేవుడైన హషేమ్ నీవు చేయు పనులన్నిటిలోను నిన్ను ఆశీర్వదించునట్లు అది పరదేశులకును తండ్రిలేనివారికిని విధవరాండ్రకును ఉండవలెను.

Ki tiktzor ketzireḥa vesadeḥa veshaḥaḥta omer basadeh lo tashuv lekaḥto lager layatom vela'almanah yihyeh lema'an yevareḥḥa Adonai eloheḥa beḥol ma'aseh yadeḥa.

יטכִּ֣י תִקְצֹר֩ קְצִֽירְךָ֨ בְשָׂדֶ֜ךָ וְשָֽׁכַחְתָּ֧ עֹ֣מֶר בַּשָּׂדֶ֗ה לֹ֤א תָשׁוּב֙ לְקַחְתּ֔וֹ לַגֵּ֛ר לַיָּת֥וֹם וְלָאַלְמָנָ֖ה יִהְיֶ֑ה לְמַ֤עַן יְבָרֶכְךָ֙ יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ בְּכֹ֖ל מַעֲשֵׂ֥ה יָדֶֽיךָ׃

24:20When you beat your olive tree, you shall not go over the boughs again; it shall be for the stranger, for the fatherless, and for the widow.

24:20Cuando sacudas tus olivos, no recorrerás las ramas que hayas dejado detrás de ti; para el extranjero, para el huérfano y para la viuda serán.

24:20నీ ఒలీవ చెట్టును దులుపునప్పుడు నీ వెనుకనున్న కొమ్మలను మరల దులుపకూడదు; అవి పరదేశులకును తండ్రిలేనివారికిని విధవరాండ్రకును ఉండవలెను.

Ki taḥbot zeiteḥa lo tefa'er aḥareḥa lager layatom vela'almanah yihyeh.

ככִּ֤י תַחְבֹּט֙ זֵֽיתְךָ֔ לֹ֥א תְפָאֵ֖ר אַחֲרֶ֑יךָ לַגֵּ֛ר לַיָּת֥וֹם וְלָאַלְמָנָ֖ה יִהְיֶֽה׃

24:21When you gather the grapes of your vineyard, you shall not glean it afterward; it shall be for the stranger, for the fatherless, and for the widow.

24:21Cuando vendimies tu viña, no rebuscarás tras de ti; para el extranjero, para el huérfano y para la viuda será.

24:21నీ ద్రాక్షపండ్లను కోసికొనునప్పుడు నీ వెనుకనున్న పరిగెను ఏరుకొనకూడదు; అది పరదేశులకును తండ్రిలేనివారికిని విధవరాండ్రకును ఉండవలెను.

Ki tivtzor karmeḥa lo te'olel aḥareḥa lager layatom vela'almanah yihyeh.

כאכִּ֤י תִבְצֹר֙ כַּרְמְךָ֔ לֹ֥א תְעוֹלֵ֖ל אַחֲרֶ֑יךָ לַגֵּ֛ר לַיָּת֥וֹם וְלָאַלְמָנָ֖ה יִהְיֶֽה׃

24:22And you shall remember that you were a bondman in the land of Mitzrayim; therefore I command you to do this thing.

24:22Y acuérdate que fuiste siervo en la tierra de Mitzrayim; por tanto, yo te mando que hagas esto.

24:22నీవు మిజ్రయీమ్ దేశమందు దాసుడవై యుంటివని జ్ఞాపకముచేసికొనుము. అందుచేత ఈ కార్యము చేయవలెనని నీకాజ్ఞాపించుచున్నాను.

Vezaḥarta ki-eved hayita be'eretz Mitzrayim al-ken anoḥi metzaveḥa la'asot et-hadavar hazeh.

כבוְזָ֣כַרְתָּ֔ כִּי־עֶ֥בֶד הָיִ֖יתָ בְּאֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם עַל־כֵּ֞ן אָנֹכִ֤י מְצַוְּךָ֙ לַעֲשׂ֔וֹת אֶת־הַדָּבָ֖ר הַזֶּֽה׃

25:1If there be a controversy between men, and they come unto judgment, and the judges judge them, then they shall justify the righteous, and condemn the wicked.

25:1Si hay pleito entre algunos, y vienen a juicio, y los jueces los juzgan, absolverán al justo y condenarán al culpable.

25:1మనుష్యులకు వివాదము కలిగి న్యాయసభకు వచ్చునప్పుడు న్యాయాధిపతులు విమర్శించి నీతిమంతుని నీతిమంతుడనియు దోషిని దోషియనియు తీర్పు తీర్చవలెను.

Ki-yihyeh riv bein anashim venigshu el-hamishpat ushefatum vehitzdiku et-hatzadik vehirshi'u et-harasha.

אכִּֽי־יִהְיֶ֥ה רִיב֙ בֵּ֣ין אֲנָשִׁ֔ים וְנִגְּשׁ֥וּ אֶל־הַמִּשְׁפָּ֖ט וּשְׁפָט֑וּם וְהִצְדִּ֨יקוּ֙ אֶת־הַצַּדִּ֔יק וְהִרְשִׁ֖יעוּ אֶת־הָרָשָֽׁע׃

25:2And it shall be, if the wicked man be worthy to be beaten, that the judge shall cause him to lie down, and to be beaten before his face, according to his wickedness, by a certain number.

25:2Y será que, si el culpable merece ser azotado, el juez le hará echar en tierra, y le hará azotar delante de sí, según su delito, con un número determinado.

25:2ఆ దోషి దెబ్బలకు పాత్రుడుగా కనబడినయెడల న్యాయాధిపతి వాని పండుకొనబెట్టి వాని నేరముకొలది దెబ్బలు లెక్కపెట్టి తనయెదుట వాని కొట్టింపవలెను.

Vehayah im-bin hakot harasha vehipilo hashofet vehikahu lefanav kedei rish'ato bemispar.

בוְהָיָ֛ה אִם־בִּ֥ן הַכּ֖וֹת הָרָשָׁ֑ע וְהִפִּיל֤וֹ הַשֹּׁפֵט֙ וְהִכָּ֣הוּ לְפָנָ֔יו כְּדֵ֥י רִשְׁעָת֖וֹ בְּמִסְפָּֽר׃

25:3Forty stripes he may give him, and not exceed; lest, if he should exceed, and beat him above these with many stripes, then your brother should be degraded in your eyes.

25:3Cuarenta azotes le podrá dar, y no más; no sea que, si lo hiere con muchos azotes más que estos, tu hermano quede envilecido delante de tus ojos.

25:3నలువది దెబ్బలు కొట్టింపవచ్చును, అంతకు మించకూడదు; వీటికంటే విస్తారమైన దెబ్బలు కొట్టించినయెడల నీ సహోదరుడు నీ దృష్టికి నీచుడుగా కనబడునేమో.

Arba'im yakenu lo yosif pen-yosif lehakoto al-eleh makah rabah veniklah aḥiḥa le'eineḥa.

גאַרְבָּעִ֥ים יַכֶּ֖נּוּ לֹ֣א יֹסִ֑יף פֶּן־יֹסִ֨יף לְהַכֹּת֤וֹ עַל־אֵ֨לֶּה֙ מַכָּ֣ה רַבָּ֔ה וְנִקְלָ֥ה אָחִ֖יךָ לְעֵינֶֽיךָ׃

25:4You shall not muzzle the ox when he treads out the grain.

25:4No pondrás bozal al buey cuando trille.

25:4నూర్చెడి యెద్దు మూతికి చిక్కము వేయకూడదు.

Lo-taḥsom shor bedisho.

דלֹא־תַחְסֹ֥ם שׁ֖וֹר בְּדִישֽׁוֹ׃

25:5If brethren dwell together, and one of them die, and have no child, the wife of the dead shall not be married outside unto a stranger; her husband’s brother shall go in unto her, and take her to him to wife, and perform the duty of a husband’s brother unto her.

25:5Si hermanos habitan juntos, y muere alguno de ellos, y no tiene hijo, la mujer del muerto no se casará fuera con hombre extraño; su cuñado se llegará a ella, y la tomará por su mujer, y cumplirá con ella el deber de cuñado.

25:5సహోదరులు కూడి నివసించుచుండగా వారిలో ఒకడు సంతానములేక చనిపోయినయెడల, చనిపోయినవాని భార్య బయటనున్న అన్యుని పెండ్లిచేసికొనకూడదు; ఆమె పెనిమిటి సహోదరుడు ఆమెయొద్దకు పోయి ఆమెను పెండ్లిచేసికొని ఆమెయెడల భర్త సహోదరుని ధర్మము జరపవలెను.

Ki-yeshevu aḥim yaḥdav umet aḥad mehem uven ein-lo lo-tihyeh eshet-hamet haḥutzah le'ish zar yevamah yavo aleha ulekaḥah lo le'ishah veyibemah.

הכִּֽי־יֵשְׁב֨וּ אַחִ֜ים יַחְדָּ֗ו וּמֵ֨ת אַחַ֤ד מֵהֶם֙ וּבֵ֣ן אֵֽין־ל֔וֹ לֹֽא־תִהְיֶ֧ה אֵֽשֶׁת־הַמֵּ֛ת הַח֖וּצָה לְאִ֣ישׁ זָ֑ר יְבָמָהּ֙ יָבֹ֣א עָלֶ֔יהָ וּלְקָחָ֥הּ ל֛וֹ לְאִשָּׁ֖ה וְיִבְּמָֽהּ׃

25:6And it shall be, that the firstborn whom she bears shall succeed in the name of his brother who is dead, that his name be not blotted out of Yisrael.

25:6Y el primogénito que ella dé a luz sucederá en el nombre de su hermano muerto, para que el nombre de este no sea borrado de Yisrael.

25:6చనిపోయిన సహోదరుని పేరు యిస్రాయేల్‌లోనుండి తుడిచివేయబడకుండునట్లు ఆమె కను జ్యేష్ఠకుమారుడు చనిపోయిన సహోదరునికి వారసుడుగా ఉండవలెను.

Vehayah habeḥor asher teled yakum al-shem aḥiv hamet velo-yimaḥeh shemo miYisra'el.

ווְהָיָ֗ה הַבְּכוֹר֙ אֲשֶׁ֣ר תֵּלֵ֔ד יָק֕וּם עַל־שֵׁ֥ם אָחִ֖יו הַמֵּ֑ת וְלֹֽא־יִמָּחֶ֥ה שְׁמ֖וֹ מִיִּשְׂרָאֵֽל׃

25:7And if the man does not want to take his brother’s wife, then let his brother’s wife go up to the gate unto the elders, and say, ‘My husband’s brother refuses to raise up unto his brother a name in Yisrael; he will not perform the duty of my husband’s brother.’

25:7Y si el hombre no quiere tomar a su cuñada, irá entonces su cuñada a la puerta, a los ancianos, y dirá: “Mi cuñado no quiere suscitar nombre en Yisrael a su hermano; no quiere cumplir conmigo el deber de cuñado”.

25:7అతడు తన సహోదరుని భార్యను పరిగ్రహింప నొల్లనియెడల వాని సహోదరుని భార్య పట్టణపు గవినియొద్దనున్న పెద్దలయొద్దకు పోయి ఇట్లు చెప్పవలెను: ‘నా పెనిమిటి సహోదరుడు యిస్రాయేల్‌లో తన సహోదరునికి పేరు స్థాపింప నొల్లడు; నా యెడల భర్త సహోదరుని ధర్మము జరుపడు.’

Ve'im-lo yaḥpotz ha'ish lakaḥat et-yevimto ve'aletah yevimto hasha'rah el-hazekenim ve'amrah me'ein yevami lehakim le'aḥiv shem beYisra'el lo avah yabemi.

זוְאִם־לֹ֤א יַחְפֹּץ֙ הָאִ֔ישׁ לָקַ֖חַת אֶת־יְבִמְתּ֑וֹ וְעָלְתָה֩ יְבִמְתּ֨וֹ הַשַּׁ֜עְרָה אֶל־הַזְּקֵנִ֗ים וְאָֽמְרָה֙ מֵאֵ֨ין יְבָמִ֜י לְהָקִ֨ים לְאָחִ֥יו שֵׁם֙ בְּיִשְׂרָאֵ֔ל לֹ֥א אָבָ֖ה יַבְּמִֽי׃

25:8Then the elders of his city shall call him, and speak unto him; and if he stand to it, and say, ‘I do not want to take her,’

25:8Entonces los ancianos de aquella ciudad lo harán venir y hablarán con él; y si él se mantiene firme y dice: “No quiero tomarla”,

25:8అప్పుడు అతని యూరి పెద్దలు అతని పిలిపించి అతనితో మాటలాడిన తరువాత అతడు నిలువబడి, ‘ఆమెను పరిగ్రహించుటకు నా కిష్టము లేదు’ అనినయెడల,

Vekar'u-lo ziknei-iro vediberu elav ve'amad ve'amar lo ḥafatzti lekaḥtah.

חוְקָֽרְאוּ־ל֥וֹ זִקְנֵי־עִיר֖וֹ וְדִבְּר֣וּ אֵלָ֑יו וְעָמַ֣ד וְאָמַ֔ר לֹ֥א חָפַ֖צְתִּי לְקַחְתָּֽהּ׃

25:9then his brother’s wife shall come unto him in the presence of the elders, and loose his shoe from off his foot, and spit in his face, and shall answer and say, ‘So shall it be done unto that man that will not build up his brother’s house.’

25:9se acercará entonces su cuñada a él delante de los ancianos, y le quitará el calzado de su pie, y le escupirá en el rostro, y responderá y dirá: “Así será hecho al varón que no edifique la casa de su hermano”.

25:9అతని సహోదరుని భార్య ఆ పెద్దలు చూచుచుండగా అతని దాపున పోయి అతని కాలినుండి చెప్పు ఊడదీసి అతని ముఖముమీద ఉమ్మివేసి, ‘తన సహోదరుని యిల్లు కట్టని మనుష్యునికి ఈలాగు చేయబడును’ అని చెప్పవలెను.

Venigshah yevimto elav le'einei hazekenim veḥaletzah na'alo me'al raglo veyarekah befanav ve'antah ve'amrah kaḥah ye'aseh la'ish asher lo-yivneh et-beit aḥiv.

טוְנִגְּשָׁ֨ה יְבִמְתּ֣וֹ אֵלָיו֮ לְעֵינֵ֣י הַזְּקֵנִים֒ וְחָלְצָ֤ה נַעֲלוֹ֙ מֵעַ֣ל רַגְל֔וֹ וְיָרְקָ֖ה בְּפָנָ֑יו וְעָֽנְתָה֙ וְאָ֣מְרָ֔ה כָּ֚כָה יֵעָשֶׂ֣ה לָאִ֔ישׁ אֲשֶׁ֥ר לֹא־יִבְנֶ֖ה אֶת־בֵּ֥ית אָחִֽיו׃

25:10And his name shall be called in Yisrael, ‘The house of him that has his shoe loosed.’

25:10Y su nombre será llamado en Yisrael: “La casa del descalzado”.

25:10అప్పుడు యిస్రాయేల్‌లో, ‘చెప్పు ఊడదీయబడినవాని యిల్లు’ అని వానికి పేరు పెట్టబడును.

Venikra shemo beYisra'el beit ḥalutz hana'al.

יוְנִקְרָ֥א שְׁמ֖וֹ בְּיִשְׂרָאֵ֑ל בֵּ֖ית חֲל֥וּץ הַנָּֽעַל׃

25:11When men strive together one with another, and the wife of the one draws near to deliver her husband out of the hand of him that strikes him, and puts forth her hand, and seizes him by his private parts,

25:11Cuando algunos riñan juntos el uno con el otro, y se acerque la mujer del uno para librar a su marido de mano del que le hiere, y extienda su mano y le agarre de sus partes vergonzosas,

25:11మనుష్యులు ఒకనితో నొకడు పోట్లాడుచుండగా వారిలో ఒకని భార్య వాని కొట్టుచున్నవాని చేతిలోనుండి తన పెనిమిటిని విడిపించుటకు దగ్గరకు వచ్చి చెయ్యిచాచి వాని మానము పట్టుకొనినయెడల,

Ki-yinatzu anashim yaḥdav ish ve'aḥiv vekarvah eshet ha'eḥad lehatzil et-ishah miyad makehu veshaleḥah yadah veheḥezikah bimvushav.

יאכִּֽי־יִנָּצ֨וּ אֲנָשִׁ֤ים יַחְדָּו֙ אִ֣ישׁ וְאָחִ֔יו וְקָֽרְבָה֙ אֵ֣שֶׁת הָֽאֶחָ֔ד לְהַצִּ֥יל אֶת־אִישָׁ֖הּ מִיַּ֣ד מַכֵּ֑הוּ וְשָׁלְחָ֣ה יָדָ֔הּ וְהֶחֱזִ֖יקָה בִּמְבֻשָֽׁיו׃

25:12then you shall cut off her hand; your eye shall not pity her.

25:12le cortarás entonces la mano; no la perdonará tu ojo.

25:12నీవు ఆమె చేతిని ఛేదింపవలెను; నీ కన్ను ఆమెను కటాక్షింపకూడదు.

Vekatzotah et-kapah lo taḥos eineḥa.

יבוְקַצֹּתָ֖ה אֶת־כַּפָּ֑הּ לֹ֥א תָח֖וֹס עֵינֶֽךָ׃

25:13You shall not have in your bag diverse weights, a great and a small.

25:13No tendrás en tu bolsa pesas diferentes, una grande y otra pequeña.

25:13హెచ్చుతగ్గులుగల వేరువేరు తూనికె రాళ్లు నీ సంచిలో నుంచుకొనకూడదు.

Lo-yihyeh leḥa beḥiseḥa even va'aven gedolah uketanah.

יגלֹֽא־יִהְיֶ֥ה לְךָ֛ בְּכִֽיסְךָ֖ אֶ֣בֶן וָאָ֑בֶן גְּדוֹלָ֖ה וּקְטַנָּֽה׃

25:14You shall not have in your house diverse measures, a great and a small.

25:14No tendrás en tu casa medidas diferentes, una grande y otra pequeña.

25:14హెచ్చుతగ్గులుగల వేరువేరు తూములు నీ యింట ఉంచుకొనకూడదు.

Lo-yihyeh leḥa beveiteḥa eifah ve'eifah gedolah uketanah.

ידלֹא־יִהְיֶ֥ה לְךָ֛ בְּבֵיתְךָ֖ אֵיפָ֣ה וְאֵיפָ֑ה גְּדוֹלָ֖ה וּקְטַנָּֽה׃

25:15You shall have a perfect and just weight; a perfect and just measure shall you have; that your days may be lengthened in the land which Hashem your God gives you.

25:15Pesa exacta y justa tendrás; medida exacta y justa tendrás; para que tus días sean prolongados sobre la tierra que Hashem tu Dios te da.

25:15తక్కువదికాని న్యాయమైన తూనికె రాయి నీకు ఉండవలెను; తక్కువదికాని న్యాయమైన తూము నీకు ఉండవలెను; ఆలాగైతే నీ దేవుడైన హషేమ్ నీకిచ్చుచున్న దేశములో నీవు దీర్ఘాయుష్మంతుడవగుదువు.

Even shelemah vatzedek yihyeh-laḥ eifah shelemah vatzedek yihyeh-laḥ lema'an ya'ariḥu yameḥa al ha'adamah asher-Adonai eloheḥa noten laḥ.

טואֶ֣בֶן שְׁלֵמָ֤ה וָצֶ֨דֶק֙ יִֽהְיֶה־לָּ֔ךְ אֵיפָ֧ה שְׁלֵמָ֛ה וָצֶ֖דֶק יִֽהְיֶה־לָּ֑ךְ לְמַ֨עַן֙ יַאֲרִ֣יכוּ יָמֶ֔יךָ עַ֚ל הָֽאֲדָמָ֔ה אֲשֶׁר־יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ נֹתֵ֥ן לָֽךְ׃

25:16For all that do such things, even all that do unrighteously, are an abomination unto Hashem your God.

25:16Porque abominación es a Hashem tu Dios cualquiera que hace esto, cualquiera que hace injusticia.

25:16ఆలాగు చేయు ప్రతివాడును, అనగా అన్యాయముచేయు ప్రతివాడును నీ దేవుడైన హషేమ్‌కు హేయుడు.

Ki to'avat Adonai eloheḥa kol-oseh eleh kol oseh avel.

טזכִּ֧י תוֹעֲבַ֛ת יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ כָּל־עֹ֣שֵׂה אֵ֑לֶּה כֹּ֖ל עֹ֥שֵׂה עָֽוֶל׃

25:17Remember what Amalek did unto you by the way, when you came forth out of Mitzrayim;

25:17Acuérdate de lo que te hizo Amalek en el camino, cuando salisteis de Mitzrayim;

25:17మీరు మిజ్రయీమ్‌లోనుండి వచ్చుచుండగా మార్గమున అమాలేకు నీకు చేసినదానిని జ్ఞాపకము చేసికొనుము;

Zaḥor et asher-asah leḥa Amalek badereḥ betzeteḥem miMitzrayim.

יזזָכ֕וֹר אֵ֛ת אֲשֶׁר־עָשָׂ֥ה לְךָ֖ עֲמָלֵ֑ק בַּדֶּ֖רֶךְ בְּצֵאתְכֶ֥ם מִמִּצְרָֽיִם׃

25:18how he met you by the way, and struck the hindmost of you, all that were feeble behind you, when you were faint and weary; and he did not fear God.

25:18cómo te salió al encuentro en el camino, e hirió a los rezagados de los tuyos, a todos los débiles que iban detrás de ti, cuando tú estabas cansado y agotado; y no temió a Dios.

25:18అతడు మార్గమున నీకెదురుగా వచ్చి, నీవు ప్రయాసపడి అలసియున్నప్పుడు నీ వెనుకనున్న బలహీనులనందరిని హతముచేసెను; అతడు దేవునికి భయపడలేదు.

Asher karḥa badereḥ vayezanev beḥa kol-haneḥeshalim aḥareḥa ve'atah ayef veyagea velo yare Elohim.

יחאֲשֶׁ֨ר קָֽרְךָ֜ בַּדֶּ֗רֶךְ וַיְזַנֵּ֤ב בְּךָ֙ כָּל־הַנֶּחֱשָׁלִ֣ים אַֽחַרֶ֔יךָ וְאַתָּ֖ה עָיֵ֣ף וְיָגֵ֑עַ וְלֹ֥א יָרֵ֖א אֱלֹהִֽים׃

25:19Therefore it shall be, when Hashem your God has given you rest from all your enemies round about, in the land which Hashem your God gives you for an inheritance to possess it, that you shall blot out the remembrance of Amalek from under heaven; you shall not forget it.”

25:19Por tanto, cuando Hashem tu Dios te haya dado reposo de todos tus enemigos alrededor, en la tierra que Hashem tu Dios te da por heredad para que la poseas, borrarás la memoria de Amalek de debajo del cielo; no lo olvides».

25:19కాబట్టి నీవు స్వాధీనపరచుకొనునట్లు నీ దేవుడైన హషేమ్ స్వాస్థ్యముగా నీకిచ్చుచున్న దేశములో చుట్టుపట్లనున్న నీ సమస్త శత్రువులనుండి నీ దేవుడైన హషేమ్ నీకు విశ్రాంతి దయచేసిన తరువాత, ఆకాశముక్రిందనుండి అమాలేకు జ్ఞాపకమును తుడిచివేయవలెను; దీనిని మరచిపోవద్దు.”

Vehayah behaniaḥ Adonai eloheḥa leḥa mikol-oyeveḥa misaviv ba'aretz asher Adonai eloheḥa noten leḥa naḥalah lerishtah timḥeh et-zeḥer Amalek mitaḥat hashamayim lo tishkaḥ.

יטוְהָיָ֡ה בְּהָנִ֣יחַ יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֣יךָ ׀ לְ֠ךָ מִכָּל־אֹ֨יְבֶ֜יךָ מִסָּבִ֗יב בָּאָ֨רֶץ֙ אֲשֶׁ֣ר יְהוָֽה־אֱ֠לֹהֶיךָ נֹתֵ֨ן לְךָ֤ נַחֲלָה֙ לְרִשְׁתָּ֔הּ תִּמְחֶה֙ אֶת־זֵ֣כֶר עֲמָלֵ֔ק מִתַּ֖חַת הַשָּׁמָ֑יִם לֹ֖א תִּשְׁכָּֽח׃

25:17Remember what Amalek did unto you by the way, when you came forth out of Mitzrayim;

25:17Acuérdate de lo que te hizo Amalek en el camino, cuando salisteis de Mitzrayim;

25:17మీరు మిజ్రయీమ్‌లోనుండి వచ్చుచుండగా మార్గమున అమాలేకు నీకు చేసినదానిని జ్ఞాపకము చేసికొనుము;

Zaḥor et asher-asah leḥa Amalek badereḥ betzeteḥem miMitzrayim.

יזזָכ֕וֹר אֵ֛ת אֲשֶׁר־עָשָׂ֥ה לְךָ֖ עֲמָלֵ֑ק בַּדֶּ֖רֶךְ בְּצֵאתְכֶ֥ם מִמִּצְרָֽיִם׃

25:18how he met you by the way, and struck the hindmost of you, all that were feeble behind you, when you were faint and weary; and he did not fear God.

25:18cómo te salió al encuentro en el camino, e hirió a los rezagados de los tuyos, a todos los débiles que iban detrás de ti, cuando tú estabas cansado y agotado; y no temió a Dios.

25:18అతడు మార్గమున నీకెదురుగా వచ్చి, నీవు ప్రయాసపడి అలసియున్నప్పుడు నీ వెనుకనున్న బలహీనులనందరిని హతముచేసెను; అతడు దేవునికి భయపడలేదు.

Asher karḥa badereḥ vayezanev beḥa kol-haneḥeshalim aḥareḥa ve'atah ayef veyagea velo yare Elohim.

יחאֲשֶׁ֨ר קָֽרְךָ֜ בַּדֶּ֗רֶךְ וַיְזַנֵּ֤ב בְּךָ֙ כָּל־הַנֶּחֱשָׁלִ֣ים אַֽחַרֶ֔יךָ וְאַתָּ֖ה עָיֵ֣ף וְיָגֵ֑עַ וְלֹ֥א יָרֵ֖א אֱלֹהִֽים׃

25:19Therefore it shall be, when Hashem your God has given you rest from all your enemies round about, in the land which Hashem your God gives you for an inheritance to possess it, that you shall blot out the remembrance of Amalek from under heaven; you shall not forget it.”

25:19Por tanto, cuando Hashem tu Dios te haya dado reposo de todos tus enemigos alrededor, en la tierra que Hashem tu Dios te da por heredad para que la poseas, borrarás la memoria de Amalek de debajo del cielo; no lo olvides».

25:19కాబట్టి నీవు స్వాధీనపరచుకొనునట్లు నీ దేవుడైన హషేమ్ స్వాస్థ్యముగా నీకిచ్చుచున్న దేశములో చుట్టుపట్లనున్న నీ సమస్త శత్రువులనుండి నీ దేవుడైన హషేమ్ నీకు విశ్రాంతి దయచేసిన తరువాత, ఆకాశముక్రిందనుండి అమాలేకు జ్ఞాపకమును తుడిచివేయవలెను; దీనిని మరచిపోవద్దు.”

Vehayah behaniaḥ Adonai eloheḥa leḥa mikol-oyeveḥa misaviv ba'aretz asher Adonai eloheḥa noten leḥa naḥalah lerishtah timḥeh et-zeḥer Amalek mitaḥat hashamayim lo tishkaḥ.

יטוְהָיָ֡ה בְּהָנִ֣יחַ יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֣יךָ ׀ לְ֠ךָ מִכָּל־אֹ֨יְבֶ֜יךָ מִסָּבִ֗יב בָּאָ֨רֶץ֙ אֲשֶׁ֣ר יְהוָֽה־אֱ֠לֹהֶיךָ נֹתֵ֨ן לְךָ֤ נַחֲלָה֙ לְרִשְׁתָּ֔הּ תִּמְחֶה֙ אֶת־זֵ֣כֶר עֲמָלֵ֔ק מִתַּ֖חַת הַשָּׁמָ֑יִם לֹ֖א תִּשְׁכָּֽח׃

54:1“Sing, O barren, you who did not bear; break forth into singing, and cry aloud, you who did not travail with child; for more are the children of the desolate than the children of the married wife,” says Hashem.

54:1«Regocíjate, oh estéril, la que no daba a luz; prorrumpe en canto y da voces de júbilo, la que nunca estuvo de parto; porque más son los hijos de la desamparada que los de la casada», dice Hashem.

54:1“గొడ్రాలా, పిల్లలు కననిదానా, జయగీతమెత్తుము; ప్రసవవేదన పడనిదానా, జయకీర్తన నెత్తి ఆనందపడుము; సంసారి పిల్లలకంటె విడువబడినదాని పిల్లలు విస్తారమగుదురు” అని హషేమ్ సెలవిచ్చుచున్నాడు.

Rani akarah lo yaladah pitzḥi rinah vetzahali lo-ḥalah ki-rabim benei-shomemah mibenei ve'ulah amar Adonai.

ארָנִּ֥י עֲקָרָ֖ה לֹ֣א יָלָ֑דָה פִּצְחִ֨י רִנָּ֤ה וְצַהֲלִי֙ לֹא־חָ֔לָה כִּֽי־רַבִּ֧ים בְּֽנֵי־שׁוֹמֵמָ֛ה מִבְּנֵ֥י בְעוּלָ֖ה אָמַ֥ר יְהוָֽה׃

54:2“Enlarge the place of your tent, and let them stretch forth the curtains of your habitations; do not spare, lengthen your cords, and strengthen your stakes;

54:2«Ensancha el sitio de tu tienda, y las cortinas de tus moradas sean extendidas; no seas escasa; alarga tus cuerdas, y refuerza tus estacas;

54:2“నీ గుడారపు స్థలమును విశాలపరచుము; నీ నివాసస్థలముల తెరలు నిరాటంకముగ సాగనిమ్ము; నీ త్రాళ్లను పొడుగుచేయుము, నీ మేకులను దిగగొట్టుము;

Harḥivi mekom oholeḥ viri'ot mishkenotayiḥ yatu al-taḥsoḥi ha'ariḥi meitarayiḥ vitedotayiḥ ḥazeki.

בהַרְחִ֣יבִי ׀ מְק֣וֹם אָהֳלֵ֗ךְ וִירִיע֧וֹת מִשְׁכְּנוֹתַ֛יִךְ יַטּ֖וּ אַל־תַּחְשֹׂ֑כִי הַאֲרִ֨יכִי֙ מֵֽיתָרַ֔יִךְ וִיתֵדֹתַ֖יִךְ חַזֵּֽקִי׃

54:3for you shall break forth on the right hand and on the left; and your seed shall inherit the nations, and make the desolate cities to be inhabited.

54:3porque a la mano derecha y a la mano izquierda te extenderás; y tu simiente heredará naciones, y habitará las ciudades asoladas.

54:3కుడివైపునకును ఎడమవైపునకును నీవు వ్యాపించెదవు; నీ సంతానము అన్యజనములను స్వాధీనపరచుకొనును; పాడైన పట్టణములను నివాసస్థలములుగా చేయును.

Ki-yamin usemol tifrotzi vezar'eḥ goyim yirash ve'arim neshamot yoshivu.

גכִּי־יָמִ֥ין וּשְׂמֹ֖אול תִּפְרֹ֑צִי וְזַרְעֵךְ֙ גּוֹיִ֣ם יִירָ֔שׁ וְעָרִ֥ים נְשַׁמּ֖וֹת יוֹשִֽׁיבוּ׃

54:4Fear not, for you shall not be ashamed; neither be confounded, for you shall not be put to shame; for you shall forget the shame of your youth, and shall not remember the reproach of your widowhood any more.

54:4No temas, pues no serás avergonzada; y no te turbes, pues no serás afrentada; porque te olvidarás de la vergüenza de tu juventud, y de la afrenta de tu viudez no tendrás más memoria.

54:4భయపడకుము, నీవు సిగ్గుపడనక్కరలేదు; అవమానమును తలంచకుము, నీవు లజ్జపడనక్కరలేదు; నీవు నీ బాల్యకాలపు సిగ్గును మరచుదువు, నీ వైధవ్యపు నిందను ఇకమీదట జ్ఞాపకము చేసికొనవు.

Al-tire'i ki-lo tevoshi ve'al-tikalemi ki lo taḥpiri ki voshet alumayiḥ tishkaḥi veḥerpat almenutayiḥ lo tizkeri-od.

דאַל־תִּֽירְאִי֙ כִּי־לֹ֣א תֵב֔וֹשִׁי וְאַל־תִּכָּלְמִ֖י כִּ֣י לֹ֣א תַחְפִּ֑ירִי כִּ֣י בֹ֤שֶׁת עֲלוּמַ֨יִךְ֙ תִּשְׁכָּ֔חִי וְחֶרְפַּ֥ת אַלְמְנוּתַ֖יִךְ לֹ֥א תִזְכְּרִי־עֽוֹד׃

54:5For your Maker is your husband; Hashem of hosts is His name; and your Redeemer, the Holy One of Yisrael; the God of the whole earth shall He be called.

54:5Porque tu marido es tu Hacedor; Hashem de los ejércitos es su nombre; y tu Redentor, el Santo de Yisrael; Dios de toda la tierra será llamado.

54:5నిన్ను సృష్టించినవాడు నీకు భర్తయైయున్నాడు; సైన్యములకధిపతియగు హషేమ్ అని ఆయనకు పేరు. యిస్రాయేల్‌యొక్క పరిశుద్ధదేవుడు నీకు విమోచకుడు; సర్వలోకమునకు దేవుడని ఆయనకు పేరు.

Ki vo'alayiḥ osayiḥ Adonai tzeva'ot shemo vego'aleḥ kedosh Yisra'el elohei ḥol-ha'aretz yikare.

הכִּ֤י בֹעֲלַ֨יִךְ֙ עֹשַׂ֔יִךְ יְהוָ֥ה צְבָא֖וֹת שְׁמ֑וֹ וְגֹֽאֲלֵךְ֙ קְד֣וֹשׁ יִשְׂרָאֵ֔ל אֱלֹהֵ֥י כָל־הָאָ֖רֶץ יִקָּרֵֽא׃

54:6For Hashem has called you as a woman forsaken and grieved in spirit, and a wife of youth, when she is cast off,” says your God.

54:6Porque como a mujer abandonada y triste de espíritu te llamó Hashem, y como a la esposa de la juventud que es repudiada», dice tu Dios.

54:6విడువబడి దుఃఖాక్రాంతురాలైన భార్యను పురుషుడు రప్పించినట్లును, తృణీకరింపబడిన యౌవనపు భార్యను పురుషుడు రప్పించినట్లును హషేమ్ నిన్ను పిలుచుచున్నాడు” అని నీ దేవుడు సెలవిచ్చుచున్నాడు.

Ki-ḥe'ishah azuvah va'atzuvat ruaḥ kera'aḥ Adonai ve'eshet ne'urim ki tima'es amar elohayiḥ.

וכִּֽי־כְאִשָּׁ֧ה עֲזוּבָ֛ה וַעֲצ֥וּבַת ר֖וּחַ קְרָאָ֣ךְ יְהוָ֑ה וְאֵ֧שֶׁת נְעוּרִ֛ים כִּ֥י תִמָּאֵ֖ס אָמַ֥ר אֱלֹהָֽיִךְ׃

54:7“For a small moment have I forsaken you; but with great mercies will I gather you.

54:7«Por un breve momento te abandoné, pero te recogeré con grandes misericordias.

54:7“నిమిషమాత్రము నేను నిన్ను విసర్జించితిని; గొప్ప వాత్సల్యముతో నిన్ను సమకూర్చెదను.

Berega katon azavtiḥ uveraḥamim gedolim akabetzeḥ.

זבְּרֶ֥גַע קָטֹ֖ן עֲזַבְתִּ֑יךְ וּבְרַחֲמִ֥ים גְּדֹלִ֖ים אֲקַבְּצֵֽךְ׃

54:8In a little wrath I hid My face from you for a moment; but with everlasting kindness will I have mercy on you,” says Hashem your Redeemer.

54:8Con un poco de ira escondí mi rostro de ti por un momento; pero con misericordia eterna tendré compasión de ti», dice Hashem tu Redentor.

54:8మహోద్రేకము కలిగి నిమిషమాత్రము నీకు విముఖుడనైతిని; నిత్యమైన కృపతో నీకు వాత్సల్యము చూపుదును” అని నీ విమోచకుడగు హషేమ్ సెలవిచ్చుచున్నాడు.

Beshetzef ketzef histarti fanay rega mimeḥ uveḥesed olam riḥamtiḥ amar go'aleḥ Adonai.

חבְּשֶׁ֣צֶף קֶ֗צֶף הִסְתַּ֨רְתִּי פָנַ֥י רֶ֨גַע֙ מִמֵּ֔ךְ וּבְחֶ֥סֶד עוֹלָ֖ם רִֽחַמְתִּ֑יךְ אָמַ֥ר גֹּאֲלֵ֖ךְ יְהוָֽה׃

54:9“For this is as the waters of Noach (Noah) unto Me; for as I have sworn that the waters of Noach should no more go over the earth, so have I sworn that I would not be angry with you, nor rebuke you.

54:9«Porque esto me será como las aguas de Nóaj (Noé); que juré que nunca más las aguas de Nóaj pasarían sobre la tierra; así he jurado que no me enojaré contra ti, ni te reprenderé.

54:9“ఇది నాకు నోఅఖ్ (నోవహు) కాలపు జలములవంటిది; జలములు భూమిమీదికి ఇకను పొర్లుచురావని నోఅఖ్ కాలమున నేను ఒట్టుపెట్టుకొనినట్లు నీమీద కోపపడననియు నిన్ను గద్దింపననియు నేను ఒట్టుపెట్టుకొనియున్నాను.

Ki-mei Noaḥ zot li asher nishba'ti me'avor mei-Noaḥ od al-ha'aretz ken nishba'ti miketzof alayiḥ umige'ar-baḥ.

טכִּי־מֵ֥י נֹ֨חַ֙ זֹ֣את לִ֔י אֲשֶׁ֣ר נִשְׁבַּ֗עְתִּי מֵעֲבֹ֥ר מֵי־נֹ֛חַ ע֖וֹד עַל־הָאָ֑רֶץ כֵּ֥ן נִשְׁבַּ֛עְתִּי מִקְּצֹ֥ף עָלַ֖יִךְ וּמִגְּעָר־בָּֽךְ׃

54:10For the mountains shall depart, and the hills be removed; but My kindness shall not depart from you, neither shall the covenant of My peace be removed,” says Hashem who has mercy on you.

54:10Porque los montes se moverán, y los collados temblarán, pero no se apartará de ti mi misericordia, ni el pacto de mi paz se quebrantará», dice Hashem, el que tiene misericordia de ti.

54:10పర్వతములు తొలగిపోయినను మెట్టలు తత్తరిల్లినను నా కృప నిన్ను విడిచిపోదు, సమాధానవిషయమైన నా నిబంధన తొలగిపోదు” అని నీయందు జాలిపడు హషేమ్ సెలవిచ్చుచున్నాడు.

Ki heharim yamushu vehageva'ot temutenah veḥasdi me'iteḥ lo-yamush uverit shelomi lo tamut amar meraḥameḥ Adonai.

יכִּ֤י הֶֽהָרִים֙ יָמ֔וּשׁוּ וְהַגְּבָע֖וֹת תְּמוּטֶ֑נָה וְחַסְדִּ֞י מֵאִתֵּ֣ךְ לֹֽא־יָמ֗וּשׁ וּבְרִ֤ית שְׁלוֹמִי֙ לֹ֣א תָמ֔וּט אָמַ֥ר מְרַחֲמֵ֖ךְ יְהוָֽה׃

54:11“O you afflicted, tossed with tempest, and not comforted, behold, I will lay your stones with fair colors, and lay your foundations with sapphires.

54:11«Pobrecita, fatigada con tempestad, sin consuelo: he aquí que yo asentaré tus piedras sobre colores hermosos, y sobre zafiros te fundaré.

54:11“ప్రయాసపడి గాలివానచేత కొట్టబడి ఆదరణలేక యున్నదానా, ఇదిగో, నేను నీలాంజనములతో నీ కట్టడమును కట్టుదును, నీలములతో నీ పునాదులను వేయుదును.

Aniyah so'arah lo nuḥamah hineh anoḥi marbitz bapuḥ avanayiḥ visadtiḥ basapirim.

יאעֲנִיָּ֥ה סֹעֲרָ֖ה לֹ֣א נֻחָ֑מָה הִנֵּ֨ה אָנֹכִ֜י מַרְבִּ֤יץ בַּפּוּךְ֙ אֲבָנַ֔יִךְ וִיסַדְתִּ֖יךְ בַּסַּפִּירִֽים׃

54:12And I will make your windows of rubies, and your gates of carbuncles, and all your borders of precious stones.

54:12Y haré tus ventanas de rubíes, y tus puertas de piedras de carbunclo, y todos tus términos de piedras preciosas.

54:12మాణిక్యమణులతో నీ కిటికీలను సూర్యకాంతములతో నీ గుమ్మములను కట్టుదును; ప్రశస్తమైన రత్నములతో నీకు సరిహద్దులు ఏర్పరచుదును.

Vesamti kadḥod shimshotayiḥ ushe'arayiḥ le'avnei ekdaḥ veḥol-gevuleḥ le'avnei-ḥefetz.

יבוְשַׂמְתִּ֤י כַּֽדְכֹד֙ שִׁמְשֹׁתַ֔יִךְ וּשְׁעָרַ֖יִךְ לְאַבְנֵ֣י אֶקְדָּ֑ח וְכָל־גְּבוּלֵ֖ךְ לְאַבְנֵי־חֵֽפֶץ׃

54:13And all your children shall be taught of Hashem; and great shall be the peace of your children.

54:13Y todos tus hijos serán enseñados por Hashem; y grande será la paz de tus hijos.

54:13నీ పిల్లలందరు హషేమ్ చేత ఉపదేశము నొందుదురు; నీ పిల్లలకు అధిక సమాధానము కలుగును.

Veḥol-banayiḥ limudei Adonai verav shelom banayiḥ.

יגוְכָל־בָּנַ֖יִךְ לִמּוּדֵ֣י יְהוָ֑ה וְרַ֖ב שְׁל֥וֹם בָּנָֽיִךְ׃

54:14In righteousness shall you be established; you shall be far from oppression, for you shall not fear; and from terror, for it shall not come near you.

54:14Con justicia serás afirmada; estarás lejos de opresión, porque no temerás; y de temor, porque no se acercará a ti.

54:14నీవు నీతిగలదానవై స్థాపింపబడుదువు; నీవు భయపడనక్కరలేదు, బాధించువారు నీకు దూరముగా నుందురు; భీతి నీకు దూరముగా ఉండును, అది నీ దగ్గరకు రానేరాదు.

Bitzdakah tikonani raḥaki me'oshek ki-lo tira'i umimeḥitah ki lo-tikrav elayiḥ.

ידבִּצְדָקָ֖ה תִּכּוֹנָ֑נִי רַחֲקִ֤י מֵעֹ֨שֶׁק֙ כִּֽי־לֹ֣א תִירָ֔אִי וּמִ֨מְּחִתָּ֔ה כִּ֥י לֹֽא־תִקְרַ֖ב אֵלָֽיִךְ׃

54:15Behold, they may surely gather together, but not by Me; whoever shall gather together against you shall fall for your sake.

54:15He aquí, ciertamente se juntarán, pero no de parte mía; el que contra ti se juntare, por causa de ti caerá.

54:15ఇదిగో, జనులు గుంపుకూడినను వారు నావలన కూడరు; నీకు విరోధముగా గుంపుకూడువారు నీ నిమిత్తము కూలుదురు.

Hen gor yagur efes me'oti mi-gar itaḥ alayiḥ yipol.

טוהֵ֣ן גּ֥וֹר יָג֛וּר אֶ֖פֶס מֵֽאוֹתִ֑י מִי־גָ֥ר אִתָּ֖ךְ עָלַ֥יִךְ יִפּֽוֹל׃

54:16Behold, I have created the smith who blows the coals in the fire, and who brings forth an instrument for his work; and I have created the destroyer to destroy.

54:16He aquí que yo creé al herrero que sopla las ascuas en el fuego, y que saca la herramienta para su obra; y yo he creado al destruidor para destruir.

54:16ఇదిగో, నిప్పులూది తన పనికి తగిన పనిముట్టు చేయు కమ్మరిని సృజించువాడను నేనే; నాశనము చేయుటకై పాడుచేయువాని సృజించువాడను నేనే.

Hineh anoḥi barati ḥarash nofeaḥ be'esh peḥam umotzi ḥeli lema'asehu ve'anoḥi barati mashḥit leḥabel.

טזהִנֵּ֤ה (כתיב הן) אָֽנֹכִי֙ בָּרָ֣אתִי חָרָ֔שׁ נֹפֵ֨חַ֙ בְּאֵ֣שׁ פֶּחָ֔ם וּמוֹצִ֥יא כְלִ֖י לְמַעֲשֵׂ֑הוּ וְאָנֹכִ֛י בָּרָ֥אתִי מַשְׁחִ֖ית לְחַבֵּֽל׃

54:17No weapon that is formed against you shall prosper; and every tongue that shall rise against you in judgment you shall condemn. This is the heritage of the servants of Hashem, and their righteousness is of Me,” says Hashem.

54:17Ninguna arma forjada contra ti prosperará; y tú condenarás toda lengua que se levante contra ti en juicio. Esta es la herencia de los siervos de Hashem, y su justicia de mí procede», dice Hashem.

54:17నీకు విరోధముగా రూపింపబడిన యే ఆయుధమును వర్ధిల్లదు; న్యాయవిమర్శలో నీకు విరోధముగా లేచు ప్రతి నాలుకను నీవు దోషిగా తీర్చెదవు. ఇది హషేమ్ సేవకుల స్వాస్థ్యము; వారి నీతి నావలన కలుగుచున్నది” అని హషేమ్ సెలవిచ్చుచున్నాడు.

Kol-keli yutzar alayiḥ lo yitzlaḥ veḥol-lashon takum-itaḥ lamishpat tarshi'i zot naḥalat avdei Adonai vetzidkatam me'iti ne'um-Adonai.

יזכָּל־כְּלִ֞י יוּצַ֤ר עָלַ֨יִךְ֙ לֹ֣א יִצְלָ֔ח וְכָל־לָשׁ֛וֹן תָּֽקוּם־אִתָּ֥ךְ לַמִּשְׁפָּ֖ט תַּרְשִׁ֑יעִי זֹ֡את נַחֲלַת֩ עַבְדֵ֨י יְהוָ֧ה וְצִדְקָתָ֛ם מֵאִתִּ֖י נְאֻם־יְהוָֽה׃

55:1“Ho, every one who thirsts, come to the waters, and he who has no money; come, buy, and eat; yes, come, buy wine and milk without money and without price.

55:1«¡Oh, todos los sedientos, venid a las aguas; y los que no tienen dinero, venid, comprad y comed! Venid, comprad sin dinero y sin precio, vino y leche.

55:1“దప్పిగొనినవారలారా, నీళ్లయొద్దకు రండి; రూకలులేనివారలారా, మీరు వచ్చి కొని భోజనము చేయుడి; రండి, రూకలు లేకపోయినను ఏమియు నియ్యకయే ద్రాక్షారసమును పాలను కొనుడి.

Hoy kol-tzame leḥu lamayim va'asher ein-lo kasef leḥu shivru ve'eḥolu uleḥu shivru belo-ḥesef uvelo meḥir yayin veḥalav.

אה֤וֹי כָּל־צָמֵא֙ לְכ֣וּ לַמַּ֔יִם וַאֲשֶׁ֥ר אֵֽין־ל֖וֹ כָּ֑סֶף לְכ֤וּ שִׁבְרוּ֙ וֶֽאֱכֹ֔לוּ וּלְכ֣וּ שִׁבְר֗וּ בְּלוֹא־כֶ֛סֶף וּבְל֥וֹא מְחִ֖יר יַ֥יִן וְחָלָֽב׃

55:2Why do you spend money for that which is not bread? and your labor for that which does not satisfy? Listen diligently unto Me, and eat that which is good, and let your soul delight itself in abundance.

55:2¿Por qué gastáis el dinero en lo que no es pan, y vuestro trabajo en lo que no sacia? Oídme atentamente, y comed del bien, y se deleitará vuestra alma con grosura.

55:2ఆహారము కానిదానికొరకు మీరేల రూకలిచ్చెదరు? సంతుష్టి కలుగజేయనిదానికొరకు మీ కష్టార్జితమును ఎందుకు వ్యయపరచెదరు? నా మాట జాగ్రత్తగా ఆలకించి మంచి పదార్థము భుజించుడి; మీ ప్రాణము సారమైనదానియందు సుఖింపనియ్యుడి.

Lamah tishkelu-ḥesef belo-leḥem vigi'aḥem belo lesave'ah shim'u shamoa elay ve'iḥlu-tov vetit'anag badeshen nafsheḥem.

בלָ֤מָּה תִשְׁקְלוּ־כֶ֨סֶף֙ בְּֽלוֹא־לֶ֔חֶם וִיגִיעֲכֶ֖ם בְּל֣וֹא לְשָׂבְעָ֑ה שִׁמְע֨וּ שָׁמ֤וֹעַ אֵלַי֙ וְאִכְלוּ־ט֔וֹב וְתִתְעַנַּ֥ג בַּדֶּ֖שֶׁן נַפְשְׁכֶֽם׃

55:3Incline your ear, and come unto Me; hear, and your soul shall live; and I will make an everlasting covenant with you, even the sure mercies of David.

55:3Inclinad vuestro oído, y venid a mí; oíd, y vivirá vuestra alma; y haré con vosotros pacto eterno, las misericordias firmes a David.

55:3చెవియొగ్గి నాయొద్దకు రండి; మీరు వినినయెడల మీరు బ్రదుకుదురు; నేను మీతో నిత్యనిబంధన చేసెదను, దావీదునకు చూపిన శాశ్వతకృపను మీకు చూపుదును.

Hatu ozneḥem uleḥu elay shim'u uteḥi nafsheḥem ve'eḥretah laḥem berit olam ḥasdei David hane'emanim.

גהַטּ֤וּ אָזְנְכֶם֙ וּלְכ֣וּ אֵלַ֔י שִׁמְע֖וּ וּתְחִ֣י נַפְשְׁכֶ֑ם וְאֶכְרְתָ֤ה לָכֶם֙ בְּרִ֣ית עוֹלָ֔ם חַֽסְדֵ֥י דָוִ֖ד הַנֶּאֱמָנִֽים׃

55:4Behold, I have given him for a witness to the peoples, a leader and commander to the peoples.

55:4He aquí que yo lo di por testigo a los pueblos, por jefe y por maestro a los pueblos.

55:4ఇదిగో, జనములకు సాక్షిగా అతని నియమించితిని; జనములకు నాయకునిగాను అధిపతిగాను అతని నియమించితిని.

Hen ed le'umim netativ nagid umetzaveh le'umim.

דהֵ֛ן עֵ֥ד לְאוּמִּ֖ים נְתַתִּ֑יו נָגִ֥יד וּמְצַוֵּ֖ה לְאֻמִּֽים׃

55:5Behold, you shall call a nation that you do not know, and nations that did not know you shall run unto you, because of Hashem your God, and for the Holy One of Yisrael; for He has glorified you.”

55:5He aquí, llamarás a gente que no conociste, y gentes que no te conocieron correrán a ti, por causa de Hashem tu Dios, y del Santo de Yisrael, porque él te ha honrado».

55:5ఇదిగో, నీవెరుగని జనమును నీవు పిలిచెదవు; నిన్నెరుగని జనములు నీ దేవుడైన హషేమ్‌ను బట్టియు యిస్రాయేల్ పరిశుద్ధదేవుని బట్టియు నీయొద్దకు పరుగెత్తి వచ్చెదరు; ఆయన నిన్ను మహిమపరచియున్నాడు.”

Hen goy lo-teda tikra vegoy lo-yeda'uḥa eleḥa yarutzu lema'an Adonai eloheḥa velikdosh Yisra'el ki fe'araḥ.

ההֵ֣ן גּ֤וֹי לֹֽא־תֵדַע֙ תִּקְרָ֔א וְג֥וֹי לֹֽא־יְדָע֖וּךָ אֵלֶ֣יךָ יָר֑וּצוּ לְמַ֨עַן֙ יְהוָ֣ה אֱלֹהֶ֔יךָ וְלִקְד֥וֹשׁ יִשְׂרָאֵ֖ל כִּ֥י פֵאֲרָֽךְ׃